Marciniak Ryszard (oprac.) - Katalog rękopisów staropolskich Biblioteki Kórnickiej XVI-XVIII w., T.II

Marciniak Ryszard (oprac.) - Katalog rękopisów staropolskich Biblioteki Kórnickiej XVI-XVIII w., T.II - Ryszard (oprac.) Marciniak

Próba wypracowania modelu współczesnego katalogu rękopisów. Rękopis, in. manuskrypt (z łac. manuscriptum 'rękopis' od manus 'ręka' i scriptum 'rzecz napisana' od scribere 'rysować, pisać') – zapisany odręcznie tekst, w odróżnieniu od powielanego mechanicznie. Termin stosowany zwykle w odniesieniu do zabytkowych książek lub dokumentów pochodzących z okresu przed upowszechnieniem się druku. W takim rozumieniu każdy rękopis jest dziełem niepowtarzalnym o indywidualnych cechach. W szerszym znaczeniu, rękopis to każdy tekst zapisywany ręcznie za pomocą np. ołówka, atramentu, tuszu. Najdawniejsze rękopisy to: inskrypcje na kamieniu np. z kultury Vinča od 7500 lat temu. na tabliczkach glinianych chińskie na skorupach żółwia lub ryte w metalu, jak np. Miedziany Zwój egipskie na zwojach papirusowych skóra zwierzęca (tak zwany pergamin) W średniowieczu powielaniem rękopisów, zwanych manuskryptami, zajmowali się przede wszystkim mnisi. Zapoczątkował to w VI wieku rzymski polityk, historyk i filozof Kasjodor fundując klasztor w Vivarium. Ważne rękopisy średniowieczne i nowożytne, przede wszystkim cenne księgi i dokumenty, często zdobiono iluminacjami. Najstarsze europejskie rękopisy iluminowane pochodzą z VIII w., w Polsce z XI w. Przykłady polskich zabytków tego typu to m.in. Ewangeliarz gnieźnieński, Złoty kodeks pułtuski (Ewangeliarz płocki), Sakramentarz tyniecki, Kazania świętokrzyskie.