Mapa Dziesięciu Guberni Królestwa Polskiego 1904 r

Mapa Dziesięciu Guberni Królestwa Polskiego 1904 r - A.P.Baracz

Skala 1: 840 000 ; 1 mapa : litogr., kolor. Z oznczaniem dróg żelaznych ,bitych i zwyczajnych.Nowe wydanie

Gubernia (ros. губерния) – jednostka podziału administracyjnego wyższego szczebla w Imperium Rosyjskim w tym i w krajach będących w jej składzie m.in.: w Wielkim Księstwie Finlandii i Królestwie Polskim.

Jednostka administracyjna została wprowadzona przez cara Piotra I. Na gubernie podzielone były również ziemie zabrane - terytoria Rzeczypospolitej wcielone do Imperium Rosyjskiego w wyniku rozbiorów Polski (1772-1795). Po klęsce powstania listopadowego w Królestwie Polskim w ramach rusyfikacji ustroju dotychczasowych osiem województw zostało w 1837 zastąpionych przez gubernie. Gubernie zniesione zostały po odzyskaniu niepodległości przez Polskę w listopadzie 1918. Na terytorium RFSRR i ZSRR istniały do 1929, gdy zostały zastąpione przez obwody.

tzw. Królestwo Kongresowe 1815-1830

Gubernią zarządzał gubernator mianowany przez cara. Gubernie były niekiedy zgrupowane generał-gubernatorstwa (Królestwo Polskie np. tworzyło jako całość generał-gubernatorstwo warszawskie złożone z 10 guberni). Na ziemiach zabranych funkcjonowały; generał-gubernatorstwo kijowskie i generał-gubernatorstwo wileńskie. Niższymi jednostkami podziału administracyjnego były: gmina, powiat i obwód (zniesiony w wyniku kolejnych reform administracyjnych).

Podział Królestwa Polskiego (Kraju Nadwiślańskiego) na gubernie z 1914 roku:

Podział Królestwa Polskiego na gubernie i powiaty (1907)

warszawska

płocka

kielecka

radomska

piotrkowska

kaliska

suwalska

łomżyńska

lubelska

chełmska (utworzona w 1912 roku ze wschodniej części guberni siedleckiej i lubelskiej, następnie wcielona do generał-gubernatorstwa kijowskiego)

Gubernie na terenach Rzeczypospolitej wcielonych przez Imperium Rosyjskiego w wyniku rozbiorów 1772-1795 (Ziemie zabrane) (stan na 1914):

Generał-gubernatorstwo wileńskie

wileńska

kowieńska

grodzieńska (wraz z tzw. obwodem białostockim)

kurlandzka

mińska

mohylewska

witebska

Generał-gubernatorstwo kijowskie

kijowska

wołyńska

podolska