Maksymilian Gierymski

Maksymilian Gierymski - Piotr Skoczek (red.)

Maksymilian Gierymski - Malarz i rysownik osiadły w Monachium, najwybitniejszy przedstawiciel tzw. szkoły monachijskiej i prekursor realizmu w malarstwie polskim drugiej poł. XIX w. Urodził się 9 października 1846 roku w Warszawie, zmarł 16 września 1874 roku w Bad Reichenhall.

Maksymilian Gierymski, starszy brat malarza Aleksandra Gierymskiego, pochodził z rodziny warszawskiej inteligencji; ojciec przyszłych artystów był urzędnikiem Budowli Wojskowych, zapewne intendentem lub administratorem koszar mirowskich, a następnie szpitala wojskowego w Ujazdowie. Wcześnie ujawnił się talent muzyczny Maksymiliana, który pod wpływem ojca rozpoczął naukę gry na fortepianie; muzyka pozostała jego pasją do końca życia. Po ukończeniu Gimnazjum Realnego w Warszawie, w 1862 roku podjął studia w Instytucie Politechnicznym Rolnictwa i Leśnictwa w Puławach, skąd po kilku miesiącach wyruszył do oddziału powstańczego.

Był uczestnikiem powstania styczniowego (1863), walczył prawdopodobnie na terenie Lubelszczyzny i Kielecczyzny. Przeżycia z tego okresu - nierówna walka słabo uzbrojonych oddziałów powstańczych z wojskiem rosyjskim, zakończona klęską i niespotykaną wcześniej martyrologią narodu polskiego - zostawiły trwały ślad w psychice siedemnastoletniego chłopca, naznaczyły ją szczególnym piętnem smutku i melancholii, które nasiliły się u schyłku życia artysty. Blisko rok spędzony w bojach, przemarszach i na leśnych biwakach - w stałym kontakcie z naturą - wydoskonalił umiejętność obserwacji, malarską pamięć i wrażliwość przyszłego malarza.