Maciej Nowicki

Maciej Nowicki - Tadeusz Barucki

W 2010 roku minęło sto lat od urodzin Macieja Nowickiego, polskiego architekta, który otworzył nowe horyzonty w historii współczesnej architektury. W zaprojektowanej w roku 1949 hali Dorton Arena w Raleigh w Północnej Karolinie w USA, Nowicki zerwał z sięgającą jeszcze czasów antycznych zasadą przenoszenia sił w budowli, tworząc niespotykany dotąd układ konstrukcyjny dwóch pochylonych ku sobie, wielkich żelbetowych parabolicznych łuków (stąd jej popularna nazwa – Paraboleum), na których zawieszone zostało lekkie pokrycie dachowe. Już po tragicznej śmierci Nowickiego, jedno z czołowych czasopism architektonicznych świata „L’Architecture d’Aujourd’hui” nazwało go pionierem architektury drugiej połowy XX wieku, otwierając artykułem o jego twórczości specjalny numer poświęcony perspektywom jej rozwoju (3/64-1956). Wzniesiony obiekt znalazł się wkrótce w amerykańskim rejestrze zabytków (National Register of Historic Places, 1973), a w stulecie urodzin autora ma zostać wpisany na listę światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO.