Ludzie i pieniądze

Ludzie i pieniądze - Janusz Pezda

W prezentowanej pracy starano się pokazać wielkość i upadek, a potem mozolny powrót do świetności, jednego z największych i najważniejszych polskich rodów. Czartoryscy w wieku XVIII i XIX to wielcy politycy, mecenasi sztuki, komendanci szkół wojskowych, pretendenci do najwyższych stanowisk państwowych, ocierający się o godność królewską, przeważnie bezkompromisowi, choć czasami też zmuszeni uciekać się do kompromisów. Adam Jerzy Czartoryski, który jest głównym bohaterem niniejszej pracy, w swoim długim życiu był ulubieńcem fortuny, ale poznał również smak klęsk i upadków. Raz był u szczytu władzy i powodzenia, innym razem musiał przeżywać gorycz porażek i niepowodzeń. Cieszył się z osiągniętych sukcesów, delektował się odniesionymi zwycięstwami, ale i patrzył na klęski swych planów, niespełnienie marzeń. Można w prezentowanej pracy wyodrębnić pewne etapy opisywanej historii, dość wyraźnie zaznaczające się. Pierwszy to świetność i wielkość fortuny odziedziczonej po rodzicach, a i później pomnożonej przez samych Adama Jerzego i jego żonę Annę z Sapiehów Czartoryskich. Majątek ten uważany za jedną z największych fortun na ziemiach polskich, świetnie zarządzany, przynosił corocznie ogromne profity. Udanie inwestowane miały stanowić pewne zabezpieczenia dla księcia i jego rodziny.