Ludzie Czerska i okolicy XIX i XX wieku

Ludzie Czerska i okolicy XIX i XX wieku - Józef Borzyszkowski

Z okazji rocznicy nadania praw miejskich Czerska, Instytut Kaszubski wydał bogato ilustrowany zbiór biogramów osób związanych z miastem i jego najbliższą okolicą. W pracy tej znajdziemy informacje o ponad czterdziestu bohaterach, mniej lub bardziej znanych, z przeciągu ostatnich dwustu lat. Jest to różnorodny zbiór, będący plastycznym świadectwem burzliwego rozwoju Czerska w tym okresie. Obok osób zasłużonych dla miasta są też takie, których działania budzą do dziś kontrowersję. Mamy tutaj lokalnych polityków, kapłanów,artystów. Przedstawione są życiorysy miejscowych działaczy, tak społeczno-kulturalnych, jak i narodowych (które to cechy często szły zresztą w parze), nauczycieli, rzemieślników oraz naukowców. Autorzy przedstawiają nam w tej pracy Czersk jako prawdziwe miejsce pogranicza. Wśród bohaterów tej książki spotykamy tak Kaszubów, Borowiaków jak i Kociewiaków, osoby znane tylko badaczom czerskich dziejów, jak i te rozpoznawalne na całym świecie. Możemy tutaj spotkać takie osoby jak Józef Bruski, czy Józef Ceynowa - zasłużeni działacze kaszubscy, Konstanty Bączkowski - słynny kociewski felietonista "Pomeranii", Hubert Górnowicz - naukowiec, językoznawca Uniwersytetu Gdańskiego, Jan Karnowski - jeden z twórców ruchu młodokaszubskiego, Franciszek Męczykowski - twórca ludowy, czy Kazimierz Jasnoch lub Teodor Piliński - uznani artyści znani w całej Polsce. Prezentowane jest grono duchownych z biskupem płockim Franciszkiem Pawłowskim; proboszczem, budowniczym czerskiego kościoła p.w. św. Marii Magdaleny, Kazmierzem Sprenglem oraz proboszczem łęskim ks. Augustynem Worzałą, zwanym kaszubskim Sowizdrzałem na czele. Mamy też grupę partyzantów m.in. do dziś budzących kontrowersję braci Gnacińskich, wojujących z Niemcami u progu II Rzeczpospolitej oraz Jana Szalewskiego żołnierza TOW "Gryf" i AK. Całość uzupełniają aneksy opracowane przez Romana Bystryka (m.in. Kalendarium Czerska) oraz Jerzego Rogańskiego.