Lato pod Pieninami i w Tatrach

Lato pod Pieninami i w Tatrach - Kaźmierz Łapczyński

Łapczyński Kazimierz (1823–1892), botanik, etnograf, inżynier budowlany. Ur. 16 III we wsi Kupiszki w gub. wileńskiej, syn właściciela ziemskiego w Lubelskiem. Kształcił się w szkole pijarów w Opolu, a następnie uczęszczał do oddziału technicznego gimnazjum wydziałowego im. Zamoyskich w Szczebrzeszynie, które ukończył w r. 1840. W l. 1840–1 kontynuował naukę na oddziale matematyczno-przyrodniczym dwuletnich Kursów Dodatkowych istniejących przy gimnazjum wojewódzkim w Warszawie. Przez l. 1841–3 odbywał bezpłatną aplikację w Dyrekcji Komunikacji Lądowych i Wodnych w Warszawie, a w r. 1843 otrzymał nominację na inżyniera (elewa) w biurze rysunkowym i na tym etacie pozostawał do r. 1846, uczestnicząc m. in. w wykonywaniu robót pomocniczych związanych z budową mostu na Wiśle w r. 1844. W r. 1846 za udział w przygotowaniach do powstania został przymusowo wcielony do wojska w Dagestanie na Kaukazie. Początkowo odbywał służbę jako prosty żołnierz, ale w krótkim czasie został zatrudniony przy budowie twierdzy i objął kierownictwo nad całością prac. Po przeniesieniu do Tyflisu i zdaniu egzaminu otrzymał tytuł oficera inżynierii wojskowej. W okresie służby wielokrotnie zmieniał miejsce pobytu, m. in. przebywał w Ekaterynogrodzie, Stawropolu, Piotrowsku, co umożliwiło mu poznanie wybrzeża Morza Kaspijskiego i najwyższych szczytów Kaukazu. W r. 1857 z powodu choroby uzyskał pozwolenie powrotu do Warszawy. W l. 1857–68 prawdopodobnie nie mógł podjąć stałej pracy, ponieważ w związku ze złym stanem zdrowia przez kilka miesięcy w roku przebywał na leczeniu w miejscowościach podgórskich, głównie w Szczawnicy i Zakopanem. Prowadził tam badania ludoznawcze dotyczące głównie gwary i demonologii ludności góralskiej i w tym okresie rozpoczął działalność pisarską. Zebrane materiały ogłaszał od r. 1862 w „Tygodniku Illustrowanym” i „Kłosach” (m. in. Obrazy tatrzańskie – Lato pod Pieninami i w Tatrach, „Tyg. Illustr.” T. 6: 1862, Karpaty, tamże T. 10: 1864, Kronika góralskiej chaty, tamże T. 12: 1865, ponadto legendę góralską Perłowicz, „Kłosy” T. 5: 1867, którą wydał ponownie pt. Baśń tatrzańska o królu wężów, „Pam. Tow. Tatrzańskiego” R. 26: 1905 i odb. Kr. 1905). Do tego typu prac należy również opis krajoznawczo-etnograficzny Z powiatu Trockiego do Szczawnicy (W. 1908). W latach sześćdziesiątych napisał także kilka prac krajoznawczych opartych na wspomnieniach z pobytu na Kaukazie: Z Tyflisu pod Ararat („Tyg. Illustr.” T. 14: 1866), Wataga (tamże T. 11: 1865). W r. 1863 opublikował tłumaczenie dwunastowiecznego poematu gruzińskiego Szouty Rustawelego „Skóra Tygrysia” („Bibl. Warsz.” t. 4 z. 1.). Pisał również opowiadania dla dzieci (Wiązania Józia, W. 1865) i planował założenie pisma dziecięcego, czego jednak nie udało mu się zrealizować. W l. 1868–81 był zatrudniony w Wydziale Kontroli Kolei Terespolskiej i dopiero po przejściu na emeryturę w r. 1881 mógł w pełni poświęcić się pracy naukowej.