Ład Rzeczypospolitej

Ład Rzeczypospolitej - Dorota Reeves-Pietrzyk

Przedstawiona w tej książce analiza polskich idei politycznych XVI wieku, kształtowanych w ramach dyskursu republikańskiego, jako przynależących do klasycznej tradycji republikańskiej, ukazuje zarazem istotę właściwego dla tej tradycji namysłu politycznego i znaczenie jej najważniejszych kategorii, jak i niezwykle bogaty koncepcyjnie dorobek polskich autorów późnego renesansu. Nie jest to krytyczne studium polskiej szesnastowiecznej myśli politycznej jako takiej, lecz jej głównych pojęć i koncepcji, ze szczególnym uwzględnieniem ich źródeł ideowych oraz kontekstu politycznego i historycznego, w jakim były rozwijane. Najważniejsze wśród nich są pojęcia rzeczypospolitej, wspólnoty, sprawiedliwości i prawa oraz wolności (normatywne podstawy ładu politycznego), cnót obywatelskich, obyczaju, dobra publicznego i obywatelskości (moralne podstawy ładu politycznego) oraz ustroju mieszanego, władzy i zwierzchności (instytucjonalne podstawy ładu rzeczypospolitej). Tłem i punktem odniesienia dla tych dociekań jest przedstawiona w pierwszej części książki analiza antycznej, wywodzonej od Arystotelesa, i wczesnonowożytnej tradycji republikańskiej, rozwijanej najszerzej w Wenecji, Florencji i w Anglii w XV i XVI wieku. Pozwoliła ona ustalić i ukazać republikański wzorzec myślenia o polityce jako pewną spójną teorię ładu politycznego wykorzystywaną i rozwijaną przez polskich autów okresu odrodzenia.