Kwestia Bałtycka jako zagadnienie międzynarodowe w czasach nowożytnych, 1933 r.

Kwestia Bałtycka jako zagadnienie międzynarodowe w czasach nowożytnych, 1933 r. - Władysław Konopczyński

Zagadnienia bałtyckie pozostawały ważnym wątkiem prac badawczych prof. Władysława Konopczyńskiego przez całą jego karierę naukową. W swych studiach nad tą problematyką daleko wykraczał poza jej wyłącznie polskie konteksty – na których zwykle poprzestawali inni polscy historycy. Ujmował ją bowiem także jako ważny aspekt historii politycznej całej Europy, nie rezygnując z wyróżniania w owych dziejach odrębności związanego z Morzem Bałtyckim regionu, wartego odrębnych analiz i monografii. Znakomite rozeznanie w „kwestii bałtyckiej” umożliwiły Konopczyńskiemu wybitne zdolności lingwistyczne – imponująca znajomość języków obcych, dzięki której – jak sam pisał – „mógł uwzględnić literaturę szwedzką, duńską, norweską, rosyjską, niemiecką, anglosaską, francuską, holenderską, poniekąd finlandzką, łotewską, estońską”.

Niewielu polskich uczonych tak gruntownie zapoznało się z zawartością archiwów i bibliotek skandynawskich. Pierwszą kwerendę w Sztokholmie i Kopenhadze Władysław Konopczyński odbył już w latach 1912-1913. Jego związki ze Skandynawią zacieśniły się rychło w szczególnych okolicznościach, gdy po wybuchu I wojny światowej został – jako poddany carski – wydalony z Gdyni do Szwecji. Czas tam spędzony wykorzystał na kolejną kwerendę – odwiedzał także ponownie Danię. Efektem tych i późniejszych badań była m.in. wydana w 1924 r. monografia Polska a Szwecja. Od Pokoju Oliwskiego do upadku Rzeczypospolitej 1665-1795. Zebrane materiały – i wybitną znajomość i zrozumienie historii krajów nadbałtyckich – Władysław Konopczyński wykorzystywał również w dziełach poświęconym innym zagadnieniom, z którymi wątki bałtyckie były powiązane, a także w monumentalnych syntezach – jak Dzieje Polski nowożytnej.