Kurs mechaniki rozumowej, zestaw 2 książek, 1873 r.

Kurs mechaniki rozumowej, zestaw 2 książek, 1873 r. - G.H. Niewęgłowski

Tom 1 - str. 544

Tom 2 - str. 885

Niewęgłowski Henryk Grach Piotr (1807–1881), uczestnik powstania listopadowego, działacz emigracyjny, matematyk. Ur. 18 I w Międzyrzeczu Podlaskim, był synem Ignacego i Salomei z Niedźwieckich. Uczył się najpierw w Łukowie, potem w Warszawie, gdzie ukończył liceum z odznaczeniem, mimo że za głoszenie poglądów demokratycznych nie chciano go dopuścić do matury. W r. 1828 zapisał się na Wydział Filozoficzno-Matematyczny Uniw. Warsz. Po wybuchu powstania zgłosił się do 7 legii akademickiej. Służył jako kanonier. Po rozwiązaniu legii został przeniesiony do 6 kompanii pozycyjnej artylerii pieszej. Brał udział w bitwach pod Grochowem, Białołęką, Ostrołęką oraz w obronie Warszawy, gdzie został ranny. W dn. 14 IX 1831 został odznaczony Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari i awansował na podporucznika. W r. 1832 przybył do Francji, skierowany do Avignon, skąd za polityczne wystąpienia (był zwolennikiem Joachima Lelewela) przez władze Zakładu przeniesiony został karnie w listopadzie 1832 do Bourges. Nie zaprzestał jednak działalności politycznej. Podpisał manifest skierowany przeciwko Józefowi Dwernickiemu. W r. 1834 wstąpił do Tow. Demokratycznego Polskiego (TDP). Pełnił funkcję sekretarza Sekcji Paryskiej TDP. Od maja do października t. r. wydawał pismo „Postęp” – półoficjalny organ TDP. Pismo to po ukazaniu się 11 numerów przestało wychodzić z powodu braku funduszy i rozłamu w Sekcji Paryskiej. Do głosu doszli wtedy tzw. «Węglarze», zwolennicy zjednoczenia, odrzucający zasadę odrębnego działania TDP. Atakowali oni N-ego za jego przemówienie na obchodzie rocznicy powstania w r. 1834. W połowie lutego 1835 usunięto N-ego z TDP, ale na skutek jego odwołania decyzję cofnięto. Po przeniesieniu Sekcji Centralnej do Poitiers N. pozostał w Paryżu, zakładając Sekcję Panthéon, która zapoczątkowała powstanie «Zjednoczenia». N. stał się wtedy zwolennikiem reform w TDP i zjednoczenia całej emigracji. Propozycje swoje wysuwał na zebraniach 1 X 1836 i 26 III 1837. W maju 1837 został definitywnie skreślony z TDP i rozpoczął działalność w «Zjednoczeniu» jako sekretarz Gminy Paryskiej oraz redaktor pisma „Polak” (1837–9), organu tego stronnictwa. Następnie N. odsunął się od czynnej działalności politycznej. Nie pozostał jednak obojętny na to, co działo się na emigracji i na świecie. W r. 1848 wszedł w skład Komitetu Emigracji Polskiej, podpisał odezwę do Parlamentu Frankfurckiego, a w r. 1862 kandydował do Stałego Komitetu Emigracji Polskiej i otrzymał 80 głosów. N. otrzymywał żołd przyznany emigrantom polskim przez rząd francuski, ale suma ta była niewystarczająca na utrzymanie licznej rodziny, dorabiał więc lekcjami matematyki.