Kunińska Izabela (red.) - Sztuka świata, Tomy I-VIII - Izabela (red.) Kunińska
Najobszerniejsza historia sztuki powszechnej wydana w języku polskim. Prezentuje nie tylko dzieła sztuki światowej, ale również polską kulturę i polską myśl naukową. Zawiera mapy, plany, szczegółowe tablice chronologiczne łączące fakty artystyczne z wydarzeniami historycznymi i kulturowymi oraz bibliografię. ,,Sztuka świata" powstała na podstawie znanej hiszpańskiej publikacji ,,Historia del Arte" tłumaczonej na wiele języków. Polskie wydanie zostało gruntownie zmienione i poprawione przez Zespół Międzywydziałowej Katedry Historii i Teorii Sztuki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Edycja przedstawia dzieje sztuki od jej początków po koniec XX wieku.
Całość zawiera blisko 5 000 haseł z zakresu architektury, urbanistyki, malarstwa, rzeźby, grafiki, rysunku, rzemiosła artystycznego, ornamentyki, teatru, fotografii, sztuki ludowej, sztuki ogrodowej, a także konserwacji, technik artystycznych i kolekcjonerstwa. Obejmuje terminologię dotyczącą sztuki europejskiej, ale uwzględnia też pojęcia związane z kulturą regionów Azji, Ameryki Północnej i Południowej, Bliskiego Wschodu, Oceanii i Australii. Bogaty materiał ilustracyjny.
Sztuka – część dorobku kulturowego cywilizacji, manifestująca się poprzez utwory, w tym dzieła artystyczne.
Zdaniem niektórych, pojęcie sztuka jest niemożliwe do kompletnego określenia, albowiem jej granice są redefiniowane w sposób ciągły i w każdej chwili może pojawić się dzieło, które w arbitralnie przyjętej, domkniętej definicji się nie mieści. Sztuka spełnia rozmaite funkcje, m.in. estetyczne, społeczne, dydaktyczne, terapeutyczne, jednak nie stanowią one o jej istocie.
Sztuka narodziła się wraz z rozwojem cywilizacji ludzkiej. Można przypuszczać, że na początku pełniła przede wszystkim funkcję związaną z obrzędami magicznymi, którą zachowała u ludów pierwotnych. W XVII i XVIII wieku trwały spory na temat nazewnictwa w dziedzinie sztuki. Dopiero w połowie XVIII wieku francuski filozof oświeceniowy, Charles Batteux, wprowadził termin "sztuki piękne" (beaux-arts), zaliczając do nich malarstwo, rzeźbę, architekturę, muzykę, wymowę, poezję, taniec i teatr. Sztuka począwszy od XIX wieku uniezależnia się od rzemiosła i wiąże ściślej z pojęciem twórczości, oryginalności, indywidualizmu i nowatorstwa. Materią sztuki są dzieła sztuki, a ich autorzy (według idealnego modelu) stają się artystami motywowanymi wewnętrznym przymusem tworzenia, czy też potrzebą wyrażenia uczuć, rozwiązania problemów własnych lub ogólnoludzkich, niedającymi się ograniczyć wyłącznie do funkcji dostarczyciela wrażeń estetycznych. W XX wieku zaliczono sztukę do grupy pojęć otwartych (termin stworzony przez Ludwiga Wittgensteina), czyli takich, które grupują w sposób luźny przedmioty niemające wyraźnych cech wspólnych, jedynie coś, co Wittgenstein określił jako "podobieństwo rodzinne", a więc taki, że nie sposób podać dla takiej grupy cech koniecznych i wystarczających. To ujęcie spotkało się z krytyką, ze względu na to, iż na jej mocy w poczet sztuki można było zaliczyć wszystko.
Sztuce przypisuje się pełnienie w życiu jednostki i społeczeństwa szeregu funkcji. Poniższa ich lista nie jest ani kompletna, ani obiektywna:
komunikacyjna – artysta przez swe dzieło porozumiewa się z odbiorcą,
estetyczna – sztuka miałaby wywołać u odbiorcy swoiste przeżycia estetyczne, np. odwołując się do idei piękna,
poznawcza – odbiorca poznaje nie tylko dzieło, ale też historię przodków, poprzez dzieła może się "przenieść" do świata ówczesnego,
etyczna, propagandowa, wychowawcza – sztuka miałaby wychowywać, uczyć, nakłaniać do refleksji, uwidacznia pewne wzorce postępowania lub normy,
metafizyczna (religijna) – dzieła sztuki powstają z motywacji metafizycznej (religijnej) i mają za zadanie pobudzanie uczuć; muzyka, obrazy, rzeźby, architektura służą życiu duchowemu lub religii, ale też czerpią z niej tematykę swoich dzieł; Bogu, mitologii greckiej były poświęcone liczne dzieła: Dawid Michała Anioła, freski z Kaplicy Sykstyńskiej, Ostatnia wieczerza – Leonarda da Vinci i wiele innych;
emocjonalna – objawia się głównie w tańcu i muzyce,
terapeutyczna – zakłada się, że sztuka może leczyć; katharsis – oczyszczenie psychiki (muzykoterapia, poezjoterapia, wideoterapia, biblioterapia, filmoterapia, chromatoterapia, dramoterapia, ludoterapia, choreoterapia),
ludyczna (zabawowa) – pozwala się odprężyć i odstresować poprzez czynne uczestnictwo lub odbiór w charakterze widza w takich dziedzinach jak taniec, muzyka, komedia, satyra, kabaret;
identyfikacyjna i integracyjna – sztuka integruje i wykazuje przynależność do pewnej grupy społecznej (np. lekarze, harcerze, muzycy, Polacy); pomaga zachować tożsamość kulturową społecznościom lokalnym i narodom;
użytkowa – jest to sztuka usługowa, np. rzemiosło artystyczne, przedmioty codziennego użytku (wzornictwo przemysłowe), architektura, ale także satyra, muzyka taneczna.
Tom I - 367 s. - 1989 r.
Tom II - 375 s. - 1990 r.
Tom III - 471 s. - 1993 r.
Tom IV - 391 s. - 1990 r.
Tom V - 383 s. - 1992 r.
Tom VI - 365 s. - 1991 r.
Tom VII - 395 s. - 1994 r.
Tom VIII - 383 s. - 1994 r.
! Uwagi:
Lekko zakurzone brzegi stron. Oprawy delikatne zarysowane i wytarte. Tom VII i VIII ofoliowany.
