Kultura polska w procesie przemian

Kultura polska w procesie przemian - Leon Dyczewski

Kultura jest czymś w rodzaju filtru lub niewidzialnej powłoki dla społeczeństwa. Decyduje o tym, co w nie włączyć, a co odrzucić. Zbyt częste i gwałtowne, a więc na siłę, wprowadzanie nowych elementów w życie społeczne powoduje osłabienie w kulturze jej mechanizmu selekcji. Uruchamiają się w niej wówczas dwa inne mechanizmy: izolacji lub nadmiernej otwartości. W sytuacji izolacji kultura kostnieje i słabnieje jej dynamizm rozwojowy, w nadmiernej otwartości traci specyfikę i odrębność. Gwałtowne zmiany w dziedzinie kultury niejako siłą przebijają jej filtr, jej osłonę, mogą zatem zniszczyć istotne elementy dziedzictwa kulturowego, mogą naruszyć ich równowagę, mogą wytworzyć próżnię w świadomości społecznej. Wówczas słabnie tożsamość społeczeństwa, a nawet grozi mu niebezpieczeństwo jej utraty. Zjawiska te omawia niniejsza książka. Oczywiście nie wszystkie, bo jest to niemożliwe. Ogranicza się jedynie do tych, które w przekonaniu autora są znaczące w ostatnich latach. Ich omawianiu towarzyszy cel uwrażliwienia Czytelnika na postrzeganie procesów zachodzących w polskiej kulturze.(fragment Wstępu)