Książka o Sycylii

Książka o Sycylii - Jarosław Iwaszkiewicz

Zawsze kiedy się jest już pomiędzy samotnymi drzewami i żółtymi, suchymi domami Italii, jeszcze się wciąż pamięta o wilgotnych przesmykach górskich, które się niedawno mijało. Jeszcze – jak teraz – przypominają się zielone i strome zbocza jakiejś szwajcarskiej doliny, gdzie się wznosi akcentem chłodu i śniegu wysoki, kilkuramienny szczyt, które, jak rzeka deltą, uchodzi do nieba. Ten chłód górski potrafi iść za człowiekiem i w doliny włoskie, prześladować go i tutaj podmuchem niepotrzebnym i denerwującym. Chłodne Włochy to przecie paradoks, a jednak ma nieopisany wdzięk ta czarna i zimna Wenecja północna, jaka mnie nagle ogarnia, gdy wysiadam na dworcu i starannie omijając gondole i cały dekoracyjno-teatralny sztafaż, który czyni nieznośnym pobyt w Wenecji, zagłębiam się w sieć czarnych, skromnych i zimnych uliczek: takie jest moje powitanie z Włochami. Spacer jest prawdziwie fantastyczny: woda goni mnie przez te uliczki i mostki, półokrągłe jak powieki czuwających oczu. Miasto po nocy jest aksamitne, puste i romantyczne nie do wiary. Romantyczniejsze niż za dnia, za ciepłych powiewów powietrza, zapachów morskich i pieprznych na zabrudzonych kanałach. Idę ulicami, czarna fala klaszcze, a przede mną pomyka, jak na jakiejś litografii, oglądający się student, jedyny (...) Z okazji 20 rocznicy śmierci Jarosława Iwaszkiewicza (2 III 1980) wznowienie ważnej książki w jego dziele, w którym mit Sycylii i jej historia od czasów Wielkiej Grecki zajmuje uprzywilejowane miejsce. Większość szkiców powstała jeszcze w latach 30., po pierwszej podróży włoskiej Iwaszkiewicza w 1931 roku. Kontynuował ją w latach okupacji. Ostatnie fragmenty pochodzą z 1955 roku (I wyd. 1958). Książka dedykowana jest Józefowi Rainfeldowi, malarzowi, który był Cicerone pierwszych podróży włoskich Iwaszkiewicza. Ich korespondencję wydał ostatnio Paweł Hertz.