Książę

Książę - Niccolo Machiavelli

Żadne z licznych dzieł Machiavellego nie wzbudziło takiego zainteresowania i kontrowersji jak Il principe, czyli Książę, żadne też nie osiągnęło takiej sławy i znaczenia. Ten traktat o zasadach zdobywania i utrzymywania władzy przez księcia mógłby się wydawać zaledwie kontynuacją jego wcześniejszej pracy: rozważań nad ustrojem i instytucjami republiki na przykładzie historii Rzymu. W przypadku państw rządzonych przez jednostkę pojawia się jednak dwoistość spojrzenia. Tradycja podkreślała i wychwalała te cechy władców, które jednocześnie są uważane za zalety osobiste w życiu prywatnym: dotrzymywanie słowa, łagodność, hojność. Machiavelli jako pierwszy jasno przeciwstawił się temu sposobowi oceny, za najważniejszą cechę władcy uważając skuteczność. Władca nieskuteczny nie tylko ryzykuje osobiście, iż utraci rządy, ale także naraża swoich poddanych na zgubne skutki kryzysu państwa, a nawet na popadnięcie pod obcą, zewnętrzną władzę. Obowiązek władcy jest równocześnie obowiązkiem władzy, dobro rządzonego państwa stanowi wartość nadrzędną, a więc władca musi podporządkować swoją etykę — polityce.

Czy żyjąc w świecie nieidealnym, pełnym ludzi, którzy nie są dobrzy, polityk może uniknąć makiawelizmu i zawsze kierować się zasadami dobra? Czytelnicy Machiavellego, dawniej i dziś, pozostają podzieleni.

Spis treści:

1. Zdania niektórych autorów o Mikołaju Machiavellim
2. [Dedykacja]
3. Rozdział 1. Ile jest rodzajów samowładztwa i drogi doń prowadzące
4. Rozdział 2. O monarchiach dziedzicznych
5. Rozdział 3. O monarchiach mieszanych
6. Rozdział 4. Dlaczego kraje Dariusza, zdobyte przez Aleksandra Wielkiego, nie powstały po śmierci Aleksandra przeciw jego następcom
7. Rozdział 5. Jak rządzić miastami lub krajami, które przed podbiciem własne miały ustawy
8. Rozdział 6. O nowych państwach własnym wojskiem i osobistą dzielnością podbitych
9. Rozdział 7. O nowych państwach obcą pomocą i szczęściem nabytych
10. Rozdział 8. O tych, którzy nieuczciwością i zbrodniami dostąpili panowania
11. Rozdział 9. Obywatelska władza państwa
12. Rozdział 10. Modła do ocenienia potęgi każdego państwa
13. Rozdział 11. O państwach kościelnych
14. Rozdział 12. O różnych gatunkach milicji i wojska najemnego
15. Rozdział 13. O wojskach pomocniczych, mieszanych i narodowych
16. Rozdział 14. Przepisy dla księcia co do wojskowości
17. Rozdział 15. Przyczyny, dla których ludzi, mianowicie książąt, chwalimy lub ganimy
18. Rozdział 16. O hojności i skąpstwie
19. Rozdział 17. O okrucieństwie i łagodności, tudzież czego lepiej: miłości czy bojaźni w narodzie doznawać
20. Rozdział 18. Jak dalece powinni książęta słowa dochowywać
21. Rozdział 19. Pogardy i nienawiści trzeba unikać
22. Rozdział 20. Czy warownie i inne przez książąt używane bezpieczeństwa środki są pożyteczne, czy szkodliwe
23. Rozdział 21. Jak się powinien książę zachować, aby uzyskał dobre imię
24. Rozdział 22. O ministrach
25. Rozdział 23. Jak mamy unikać pochlebców
26. Rozdział 24. Z jakich przyczyn potracili włoscy książęta swoje państwa
27. Rozdział 25. Wpływ losu na sprawy ludzkie i jakim sposobem można mu opór stawić
28. Rozdział 26. Wezwanie do uwolnienia Włoch od cudzoziemców
29.