Kronika

Kronika - Michał Psellos

Kronika ta jest jedynym historycznym dziełem Michała Psellosa. Psellos tylko raz użył w swoim dziele nazwy kronika (ks. V, p. 24). Swoje dzieło nazwał „historią” (ks. VII Konstantyn Dukas p. 23, ks. VI p. 22, 63, ks. VII Michał Dukas p. 1). Tytuł kronika zapewne pochodzi od kopisty. Pierwszy wydawca nowożytny Kroniki K.N. Sathas dodał podtytuł i wydał jako Kronika, czyli historia jednego stulecia Bizancjum (976-1077). W manuskrypcie istniał podział na siedem ksiąg. Podział na podrozdziały i daty panowania cesarzy dodał francuski wydawca E. Renauld. Kroniki bizantyńskie powstawały w środowisku dworskim lub kościelnym. Kronika napisana przez Psellosa powstała w środowisku dworskim. Psellos był mnichem, ale przeważnie przebywał w Konstantynopolu. W Kronice, mimo że wydarzenia są ułożone chronologicznie, nie ma żadnej rocznej daty. Występują daty dzienne i miesięczne podawane według ery bizantyńskiej (początek ery 1 września 5509 r. p.Ch.). Czasami podawane są nawet godziny np. „[Teodora] zmarła na godzinę przed końcem roku” (ks. VI, Teodora, p. 21), tj. 31 sierpnia. Kronika napisana jest klasycznym językiem greckim. Występuje w niej wiele ozdobników retorycznych i neologizmów. Słownictwo jest bardzo bogate. Odróżnia ją to od innych kronik bizantyńskich, które były zazwyczaj pisane kojne – współczesną greką używaną w języku codziennym. Psellos często nawiązuje do pisarzy starożytnych i wczesnochrześcijańskich. Długa jest lista historyków, poetów, filozofów, retorów Ojców Kościoła z których bierze inspiracje. Bardzo widoczny w Kronice jest wpływ dzieł Homera (ks. IV, p. 47). Całe dzieło przypomina pamiętnik historyczny tym bardziej, że Psellos będąc blisko dworu był świadkiem wydarzeń i niejednokrotnie miał na nie wpływ. Kronika oddaje historię życia codziennego w Bizancjum w XI wieku