Kronika getta łódzkiego Tom II

Kronika getta łódzkiego Tom II - Danuta Dąbrowska (opr.)

Litzmannstadt Ghetto – getto żydowskie istniejące w okupowanej przez Niemców Łodzi (od kwietnia 1940 – Litzmannstadt). W dokumentach archiwalnych można spotkać skrótową formę L-stadt – Getto, od skrótu nazwy miasta powszechnie używanej przez Niemców, np. na drukach firmowych. Pierwsze w pełni odizolowane od reszty miasta getto na obszarze okupowanej Polski, największe, po warszawskim i jedyne, które przetrwało prawie do końca okupacji niemieckiej na ziemiach Polski (zlikwidowane w sierpniu 1944). Getto w Łodzi składało się z trzech części, rozdzielonych eksterytorialnymi ulicami: Hohensteinerstrasse (ob. ul. Zgierska) dzieliła getto na część zachodnią i wschodnią. Alexanderhofstrasse (ob. ul. B. Limanowskiego) dzieliła część zachodnią na północną i południową. Początkowo komunikacja piesza i drogowa pomiędzy wszystkimi tymi częściami getta odbywała się poprzez bramy, otwierane co jakiś czas pod kontrolą strażników niemieckich, mających do pomocy policję żydowską, ale już w 2 poł. 1940 r. powstały trzy piesze kładki: dwie ponad ulicą Zgierską (na wysokości Rynku Starego Miasta oraz na pl. Kościelnym) oraz jedna ponad ul. B. Limanowskiego, przy ówczesnej ul. Masarskiej (ob. rejon skrzyżowania ul. Zachodniej i B. Limanowskiego). Do getta praktycznie przynależał też obszar tzw. stacji Radegast na Marysinie, spełniającej tę samą funkcję co warszawski Umschlagplatz (plac przeładunkowy). Formalnie jednak był to teren kolei niemieckich (Deutsche Reichsbahn), dzierżawiony przez miasto. Z tego powodu na oficjalnych planach getta, zarówno administracji żydowskiej, jak i niemieckiej, nie był on najczęściej uwzględniany.