Kresy południowo wschodnie w drugiej połowie XVIII Tom III

Kresy południowo wschodnie w drugiej połowie XVIII Tom III - Zdzisław Budzyński

Trzecia część dzieła zamyka edycję, poświęconą prowincji historycznej, która odegrała ogromną rolę w naszej przeszłości. Autor podejmuje w niej próbę analizy skomplikowanych relacji społecznych, jakie wytworzyły się między zasiedlającymi obszar wschodniej Galicji wspólnotami etnicznymi i wyznaniowymi. Okres drugiej połowy XVIII w. przyniósł w jej dziejach nie tylko przełom polityczny, ale też zmianę układu społecznego, funkcjonującego tu od końca XIV w. Rządy austriackie okazały się katalizatorem zmian, które zaważyły na losach tej prowincji w dwóch kolejnych stuleciach, a stworzony wówczas system zniweczyła dopiero II wojna światowa. Na socjograficzny opis Kresów składają się 4 rozdziały, poprzedzone wstępem, a uzupełnione aneksem źródłowym oraz szczegółową bibliografią, zawierającą wykaz źródeł oraz przegląd dorobku historiografii, w tym głównie polskiej i ukraińskiej. Zasadnicza część opracowania przedstawia środowisko naturalne i kulturowe badanego obszaru, w tym procesy osadnicze i urbanizacyjne (rozdz. I), następnie strukturę ludności według podziałów wyznaniowych, etnicznych i społeczno-zawodowych (rozdz. II), funkcjonowanie podstawowych instytucji społecznych w tym wielokulturowym świecie, takich jak rodzina, gmina wyznaniowa i terytorialna (rozdz. III), wreszcie podejmuje ocenę skomplikowanych relacji społecznych między głównymi na Kresach nacjami, polską i ruską, a częściowo też żydowską i ormiańską (rozdz. IV). Integralną część książki stanowi bogaty materiał ikonograficzny, pozyskany z dawnych wydawnictw oraz współczesnych kolekcji graficznych, datowany przeważnie  na koniec XVIII i XIX w.    Książka jest skierowana do studentów historii oraz wszystkich zainteresowanych historią nowożytną Polski, demografią i dziejami tego regionu.