Komunjstyczna Partja Zachodniej Ukrajny 1919 1929

Komunjstyczna Partja Zachodniej Ukrajny 1919 1929 - Janusz Radziejowski

Komunistyczna Partia Zachodniej Ukrainy, KPZU (ukr. Комуністична партія Західної України) – nielegalna partia komunistyczna, działająca w II Rzeczypospolitej w województwach lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i wołyńskim.

Partia powstała w październiku 1923 z przekształcenia Komunistycznej Partii Galicji Wschodniej. W 1924 połączyła się z Ukraińską Partią Socjal-Demokratyczną (USDP), następnie w 1925 została wcielona na zasadzie autonomii do Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Tak jak KPRP/KPP, KPZU posiadała Wydziały KC: Wydział Wojskowy (kierowany przez Oskara Berkowicza), Wydział Zawodowy, Wydział Rolny, Wydział Kolejowy. Partia odrzucała walkę zbrojną i sabotaż. Pod względem ideowym nie była jednolita i posiadała kilka frakcji. Największą z nich była grupa narodowych komunistów która podkreślała sprawę ukraińską. Mniejszość stanowili natomiast internacjonaliści których poglądy miały znikomy wpływ na partię. Partia skupiała się na emancypacji narodu ukraińskiego i jego dążeniu do niezależności co było postawą odmienną od tej propagowanej przez bolszewików. Odcinała się przy tym od nacjonalizmu. Partia pomimo delegalizacji zyskała szerokie poparcie pośród mniejszości ukraińskiej a duży wpływ na tę sytuację miały wydarzenia w ówczesnej Ukraińskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej gdzie realizowano politykę NEP-u i „ukrainizacji” oraz stawiany przez partię postulat reformy rolnej. Głównymi rywalami KPZU była Polska Partia Socjalistyczna i Polskie Stronnictwo Ludowe „Wyzwolenie”.