Kocyłowski Mieczysław - Byłem zastępcą Żubryda...

Kocyłowski Mieczysław - Byłem zastępcą Żubryda... -

Mjr Antoni Żubryd ps. „Zuch” był dowódcą antykomunistycznej partyzantki w Bieszczadach i w Beskidzie Niskim. 24 października 1946 r. on i jego będąca w 8 miesiącu ciąży żona zostali zamordowani przez agenta UB, późniejszego znanego w PRL reżysera. W III RP sąd uznał zbrodnię za… przedawnioną. Kiedy mowa o niedawnej historii Bieszczad w pierwszym skojarzeniu myślimy o Ukraińskiej Powstańczej Armii, istniejącej w tym regionie do 1947 r. W ten sposób umyka nam, że działała tam także polska partyzantka: najpierw w czasie wojny oddział AK OP-23, zaś w latach 1945-1946 zgrupowanie jednego z żołnierzy wyklętych – Antoniego Żubryda, pseudonim Zuch. Postać Żubryda do dziś jest odbierana przez pryzmat powieści Jana Gerharda „Łuny w Bieszczadach” i nakręconego na jej podstawie filmu „Ogniomistrz Kaleń”. Antoni Żubryd został w nich przedstawiony jako niemal półanalfabeta, tępy antysemita, przywykły do koszarowego stylu kapral, z którego zawiłości historii zrobiły nieoczekiwanie dowódcę oddziału. Czy też raczej, jak dodał Stanisław Myśliński w „Strzałach pod Cisną”, „bojówek spod znaku trupich czaszek”. ! Uwagi: Oprawa lekko zabrudzona i zarysowana. Brzegi stron lekko zakurzone. Ksiązka zawiera pieczątki.