Klasztory i laboratoria

Klasztory i laboratoria - Katarzyna Osińska

Pierwsza na gruncie polskim monografia poświęcona fenomenowi studia i laboratorium teatralnego w rosyjskiej kulturze XX wieku. Książka nowatorska ze względu na połączenie perspektywy analitycznej (kluczowe pojęcia dla pracy studyjnej) i monograficznej (próba syntezy dorobku rosyjskich twórców teatralnych). Wszelkie analizy stają się tu punktem wyjścia do oceny rosyjskiej kultury teatralnej XX wieku, której specyfika wyłania się z zestawienia z tendencjami zachodnioeuropejskimi.

Współczesnych twórców i ich poprzedników łączy świadomość istnienia innej rzeczywistości teatru, w pewnym sensie jeszcze mniej uchwytnej niż przedstawienia. To historia zmagań człowieka poszukującego formy, w której można by wyrazić ludzkie dążenie do transcendencji. Na tej drodze spektakl nigdy nie jest celem, lecz środkiem umożliwiającym własny rozwój w sensie docierania w głąb siebie, a zarazem w głąb tego, co - choć powszechne - wykracza poza ramy codzienności.

Rosyjskie studia teatralne. Studia, bardziej niż instytucja teatru, mają wpisaną w swoje istnienie nieuchronność przemijania. Dzięki małym, nieformalnym zespołom teatr wielokrotnie odzyskiwał sens istnienia jako sztuka i jako sprawa międzyludzka. W studia wpisana jest wiara w teatr, determinacja, gotowość poświęceń, mimo świadomości, że nie pozostawi się dla potomnych dzieła. W tym sensie studia potwierdzają, że teatr jest bardzo bliski egzystencjalnemu doświadczeniu człowieka.