Katalog Wystawa grudzień 1956 - styczeń 1957

Katalog Wystawa grudzień 1956 - styczeń 1957 - Władysław Strzemiński

Przygotowywanie wystawy prac Katarzyny Kobro (1898–1951) i Władysława Strzemińskiego (1893–1952) miało skomplikowany i zaskakujący przebieg. W wyniku zabiegów organizatorów wystawy, doszła ona do skutku w grudniu 1956 roku w Biurze Wystaw Artystycznych w Łodzi1. Jeszcze we wrześniu 1956 roku nie istniały możliwości przeniesienia wystawy do Warszawy, co wyraźnie stwierdziła Gizela Szancerowa, Dyrektor Centralnego Biura Wystaw Artystycznych. Zaprotokołowano jej wypowiedź w tej kwestii następująco: „Ponieważ Dyr. Szancerowa powiedziała, że nie może być wystawy Strzemińskiego w Warszawie w 57 r., zatem najlepsza ekspozycja, najstaranniej opracowana ma być w Łodzi”2. Z tego względu dokładano wszelkich starań, aby pokaz łódzki został przygotowany z największą dbałością, traktując go jako zadanie priorytetowe. Zmiany w polityce kulturalnej pierwszego roku odwilży, szczególnie po Październiku 1956 roku sprawiły, że wystawa Katarzyna Kobro — Władysław Strzemiński mogła zostać zrealizowana w Łodzi, a w styczniu 1957 roku została otwarta także w stolicy, w gmachu Zachęty Centralnego Biura Wystaw Artystycznych. Z tego powodu obie odsłony wystawy — łódzka i warszawska — miały tylko jeden katalog, informujący jedynie o Łodzi jako miejscu prezentacji. Z zachowanych protokołów posiedzeń komitetu organizacyjnego wystawy wynika, że kwestia wystawienia wspólnie prac Katarzyny Kobro Strzemińskiego została poddana dyskusji. Trudno było zadecydować o tym, czy dokonać prezentacji ich prac w odrębnych przestrzeniach ekspozycyjnych, czy łącznie. W protokołach zachował się zapis o rozdzieleniu prac Kobro i Strzemińskiego. Nieliczne zachowane fotografie pokazują rzeźby Kobro wystawione razem z obrazami Strzemińskiego. Części ich dorobku nie można rozpatrywać oddzielnie. Obszerne fragmenty wspólnego tekstu Kobro i Strzemińskiego Kompozycja przestrzeni. Obliczenia rytmu czasoprzestrzennego dopełniały na wystawie i w katalogu Kompozycje architektoniczne Strzemińskiego3. Członkowie Komitetu organizacyjnego, w skład którego wchodziły osoby w większości blisko związane ze Strzemińskim, a często znające oboje małżonków, mieli wyraźny problem z rozwiązaniem kwestii ich rozstania w 1947 roku. Zdecydowana większość zachowanych dzieł i Strzemińskiego, i Kobro nadal znajdowała się w zbiorach Muzeum Sztuki w Łodzi — w magazynach, podobnie jak ocalałe prace z Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej a.r..