Józef Kramsztyk

Józef Kramsztyk - Krzysztof Prochaska

Biografia kontekstowa, zwana też niekiedy biografią ekologiczną lub ekumeniczną. Drugie wydanie ukazało się drukiem na szlachetnym papierze w zwiększonym formacie. Zostało znacznie poszerzone o rezultaty dodatkowych badań i poszukiwań w archiwach w Polsce i za granicą. Ponadto w stosunku do wydania pierwszego znacznie wzrosła liczba ilustracji.

Józef Kramsztyk (1890-1932) wyrósł w warszawskiej zasymilowanej rodzinie pochodzenia żydowskiego. Pochodził z wzmiankowanego już w źródłach osiemnastowiecznych rodu polskich rabinów nurtu reformowanego. Miał wielu bogatych krewnych i powinowatych: naukowców, przemysłowców, finansistów, prawników, artystów i lekarzy. Z wykształcenia fizyk (doktorat w Heidelbergu), z zamiłowania humanista, poeta i tłumacz, przełożył m.in. Dziadka do orzechów E.T.A. Hoffmanna i pierwszy tom Czarodziejskiej góry T. Manna. Komentował wydarzenia kulturalne, popularyzował naukę. Utrzymywał szerokie kontakty z intelektualną elitą Warszawy, brał udział w dyskusjach literackich, publikował recenzje. Przyjaźnił się ze skamandrytami; poetyckie z nim zabawy wspomina Julian Tuwim w książce Pegaz dęba.

Krzysztof Prochaska – autor i narrator Pasjansa, urodzony w Łodzi w 1947 r., syn Leona Prochaski i Joanny z Kramsztyków (dla której Józef był stryjem, a rabin Izaak Kramsztyk – pradziadkiem). Matematyk z wykształcenia, informatyk z zawodu, autor telewizyjnego, dokumentalnego filmu o malarzu Romanie Kramsztyku i kilku artykułów poświęconych jemu, jego rodzinie, twórczości, pobytowi w getcie warszawskim. Badacz historii i genealogii rodziny Kramsztyków.