Józef Andrzej Hrabia na Załuskach Załuski 1928 r.

Józef Andrzej Hrabia na Załuskach Załuski 1928 r. - Jan Daniel Andrzej Janocki

Załuski Józef Andrzej / Залуский Иосиф Андрей (1702–1774), h. Junosza, referendarz koronny, biskup kijowski, historyk, tłumacz, wydawca, mecenas nauki i kultury, współtwórca Biblioteki Załuskich.

Urodził się 12 sierpnia 1702 r. we wsi Jedlanka niedaleko Radomia (w Głudnej w ziemi czerskiej według własnego świadectwa). Był synem Aleksandra Józefa (1652–1727), wojewody rawskiego, i Teresy z Potkańskich, łowczanki sandomierskiej. Brat m.in. biskupa krakowskiego (od 1746) Andrzeja Stanisława Załuskiego (1695–1758) (zob. tam informacje o rodzeństwie).

Gdy miał zaledwie sześć lat, pieczę nad jego wychowaniem przejęli dwaj stryjowie: początkowo biskup sufragan płocki i proboszcz warmiński Marcin (zm. 1709), a następnie biskup warmiński Andrzej Chryzostom (1648–1711). Lata 1712–1715 upłynęły Załuskiemu na naukach odbieranych w kolegiach jezuickich i pijarskich. Jego biograf, podsumowując pierwszy okres życia późniejszego biskupa kijowskiego, zapisał: „Nic nie cenił tak wielce, jak książki i nauki, i już w on czas taką pałał namiętnością posiadania książek, że wszystkie pieniądze, jakie dostawał od […] ojca, przeznaczone na osobiste wydatki i rozrywki, zużywał na kupno książek” (J.D. Janocki [Ch.G. Friese], Józef Andrzej hrabia na Załuskach Załuski, wyd. i tłum. K. Kantak, Warszawa 1928, s. 10).