Ilustrowane dzieje Polski do X wieku, 1935 r.

Ilustrowane dzieje Polski do X wieku, 1935 r. - Czermak (opr.) Wiktor

Pierwsze ślady obecności człowieka na ziemiach polskich datowane są na 200 tys. lat p.n.e. Przejście z kultury paleolitycznej do neolitycznej nastąpiło na ziemiach polskich w między 8000 a 4500 r. p.n.e. Okres neolitu jest epoką, w której ostatecznie utrwaliła się przewaga hodowli i rolnictwa nad zbieractwem i łowiectwem. Lata 4500-2500 p.n.e. to pojawienie się z obszarów naddunajskich kultur ceramicznych – wstęgowej rytej i wstęgowej kłutej, drugi okres, trwający do 2000 r. p.n.e., to ceramiki malowane i pozbawione malowanej ornamentacji, ale przede wszystkim pojawiła się wówczas kultura pucharów lejkowatych. W trzecim okresie (do 1800 r. p.n.e.) pojawiało się na ziemiach polskich kilka kultur: kultura ceramiki wstęgowej, kultura amfor kulistych oraz kultura ceramiki sznurowej, z którą wiąże się początki hodowli konia. Początek epoki brązu na terenach dzisiejszej Polski datuje się na lata 1800-700 p.n.e., a wiąże się ją z kulturą unietycką, obok której istniały prymitywniejsze kultury iwieńska i mierzanowicka. Około 1600 r. p.n.e. kultura unietycka przekształciła się w pasterską kulturę przedłużycką, na którą ok. 300 lat później nałożyła się wysoko rozwinięta kultura łużycka, z którą wiąże się umiejętność wytopu żelaza. Około IX w. na ziemiach polskich zaczęły się tworzyć silne organizmy polityczne. Do największego znaczenia doszły dwa – państwo Wiślan, wokół Krakowa i państwo Polan, wokół Gniezna i Poznania. Państwo Wiślan znalazło się wkrótce, w drugiej połowie wieku pod panowaniem wielkomorawskim, a potem między 936 a 945 rokiem czeskim. Z panowaniem wielkomorawskim wiąże się wspominany w źródłach chrzest księcia Wiślan i założenie biskupstwa w Krakowie.