Hydrogeologia ogólna - Zdzisław Pazdro
Dział hydrogeologii służący jako podbudowa dla innych jej kierunków. Traktuje o genezie wód podziemnych, ich udziale w obiegu wody (w przyrodzie), właściwościach skał (utwory hydrogeologiczne), właściwościach fizycznych, chemicznych i innych wód podziemnych; zawiera także podstawy hydrauliki, hydrologii i meteorologii. Hydrogeologia , poza ścisłym związkiem z innymi naukami geologicznymi, opiera się na wielu naukach przyrodniczych, jak meteorologia i klimatologia, fizyka i geofizyka, chemia i geochemia, gleboznawstwo i balneologia. Hydrogeologia bardzo ściśle powiązana jest z hydrologia, geologia inżynierską, hydrauliką i hydrodynamiką. Hydrogeologia – nauka o wodach podziemnych (z greckiego: hydro – woda, ge – ziemia, logos – nauka) i procesach wzajemnego oddziaływania podziemnej hydrosfery, atmosfery, biosfery, litosfery jak i samego człowieka. Interesuje się ich pochodzeniem, rozmieszczeniem, dynamika, ustrojem, bada ich zasoby i właściwości fizyczne i chemiczne. Odrębny kierunek badań reprezentuje ściśle związana z gospodarką hydrogeologia stosowana, zajmująca się metodyką poszukiwania i obliczania zasobów wód podziemnych, metodami odwodnienia kopalń, tuneli i wykopów budowlanych, sposobami regulacji poziomów wód gruntowych oraz rekultywacją i oczyszczaniem zbiorników wód podziemnych, a także badaniem i prognozowaniem migracji zanieczyszczeń w zbiornikach wód podziemnych oraz oszacowania ich podatności na zanieczyszczenia. Nauka o → wodach podziemnych i o procesach wzajemnego oddziaływania podziemnej → hydrosfery, litosfery, atmosfery, biosfery i człowieka. Ponieważ występowanie i cechy wody podziemnej są ściśle związane i zależne od środowiska geologicznego, h. jest traktowana jako jedna z dziedzin geologii, a część metod badawczych jest wspólnych z geologią. H. zajmuje się badaniem zjawisk i procesów związanych z krążeniem wód podziemnych w środowisku skalnym, badaniem oddziaływania skał na wodę i wody na skały, związków z wodami powierzchniowymi, wpływu różnych czynników na kształtowanie się → zasobów wód podziemnych. W ostatnich latach, w związku z rozpowszechniającym się skażeniem wód powierzchniowych ogromnie wzrosła rola wód podziemnych jako podstawowego surowca warunkującego rozwój gospodarczy. Wywołało to wzrost zainteresowania tymi wodami, a jednocześnie rozwój problematyki badawczej związanej z → ochroną wód podziemnych. W skład h. wchodzą takie jej działy, jak → hydrogeochemia, dynamika wód podziemnych, → h. regionalna. Odrębny kierunek stanowi h. stosowana. Zajmuje się ona metodyką poszukiwań wód podziemnych i ustalania zasobów na potrzeby gospodarki komunalnej, przemysłu i rolnictwa oraz → wód mineralnych i termalnych na potrzeby lecznictwa i energetyki, problematyką zawodnienia i metod odwadniania kopalń, metodyką prowadzenia robót odwodnieniowych w budownictwie i melioracji. Badania hydrogeologiczne towarzyszą wszystkim budowlom, mającym kontakt z wodami podziemnymi. Historia rozwoju hydrogeologii Mimo że wodami podziemnymi, stanowiącymi przedmiot badań h., interesowano się i wykorzystywano je już w starożytności, h. jest nauką młodą. Jako osobna nauka zrodziła się w połowie XIX w. Zręby jej stworzyli uczeni francuscy, którzy odkryli wiele fundamentalnych praw hydrogeologicznych. Wśród grupy badaczy, która jest określana jako szkoła twórców h. (J. Paramelle, E. Belgrand, A. Daubrée), należy przede wszystkim wymienić H. Darcy, który w swojej pracy (1856 r.) przedstawił podstawowe prawo filtracji wód w skałach okruchowych, oraz J. Dupuita (1865 r.), który je rozwinął i uzasadnił teoretycznie. Na przełomie XIX i XX w. hydrogeolodzy amerykańscy na teoretycznych podstawach h. francuskiej rozwinęli kierunek stosowany w praktyce (A. Hazen, C. Slichter, F. King, O. Meinzer i inni). W tym samym okresie hydrogeolodzy niemieccy, austriaccy i szwajcarscy (F. Forchheimer, A. Thiem, O. Smreker, E. Prinz, J. Kozeny i inni) rozwinęli metodykę badań hydrogeologicznych, szczególnie w zakresie techniki ujęć wód podziemnych i budownictwa wodnego. Intensywny rozwój h. nastąpił po II wojnie światowej, zwłaszcza w zakresie dynamiki wód podziemnych, → kartografii hydrogeologicznej, → hydrogeologii złożowej, prognozowania dopływu do kopalń, metod modelowych i izotopowych, hydrogeochemii i → monitoringu wód podziemnych. W 1956 r. powstała Międzynarodowa Asocjacja Hydrogeologów (Association Internationale des Hydrogeologues – AIH) z siedzibą w Paryżu. Badaniom hydrogeologicznym patronuje oraz wspiera je finansowo UNESCO. W Polsce pionierami nowoczesnej hydrogeologii byli J. Gołąb, R. Krajewski, Z. Pazdro i R. Rosłoński.
