Historyczny przewodnik po Krakowie i ulicy 1907 r.

Historyczny przewodnik po Krakowie i ulicy 1907 r. - Praca Zbiorowa

Kraków, Stołeczne Królewskie Miasto Kraków (cz. Krakov, łac. Cracovia, niem. Krakau, jid. ‏קראָקע Kroke‎) – miasto na prawach powiatu położone w południowej Polsce nad Wisłą, drugie co do liczby mieszkańców[1] i powierzchni miasto kraju[1]. Formalna stolica Polski do 1795 roku i miasto koronacyjne oraz nekropolia królów Polski. Od 1000 roku nieprzerwanie stolica diecezji krakowskiej (jednej z pięciu w ówczesnej Polsce), a od 1925 archidiecezji i metropolii. Lokowany przed 1228 rokiem, ponownie w 1257 r.[5]. Od odzyskania niepodległości w 1918 r. miasto wojewódzkie (od 1999 r. siedziba władz województwa małopolskiego), jest także centralnym ośrodkiem metropolitalnym aglomeracji krakowskiej i Krakowskiego Obszaru Metropolitalnego. Kraków jest stolicą historycznej Małopolski. Leży na obszarze Bramy Krakowskiej, Niecki Nidziańskiej i Pogórza Zachodniobeskidzkiego.

W Krakowie mieszczą się główne siedziby m.in.: Polskiej Akademii Umiejętności, Narodowego Centrum Nauki, Instytutu Nafty i Gazu – Państwowego Instytutu Badawczego, Instytutu Zootechniki – Państwowego Instytutu Badawczego, Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury[6], dowództwa Sił Specjalnych RP będącego jednocześnie jednym z kilku dowództw sił specjalnych NATO[7][8], Centrum Operacji Lądowych – Dowództwa Komponentu Lądowego[9], Polskiego Związku Narciarskiego[10], Operacyjno-Strategiczne Dowództwo Unii Europejskiej[11], Centrum Eksperckiego Kontrwywiadu NATO[12], Narodowe Centrum Radioterapii Hadronowej[13], Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej[14] i Instytut Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra Jana Sehna w Krakowie[15].