Historya Rewolucyi Francuskiej, 1890 r.

Historya Rewolucyi Francuskiej, 1890 r. - M. Mignet

rewolucja francuska 1789–99, 

rewolucja społeczna, w której wyniku zostały obalone monarchia absolutna i ustrój stanowy we Francji;

dokonując demokratycznej transformacji systemu politycznego i prawnego rewolucja francuska doprowadziła do monarchii konstytucyjnej (1791), a następnie proklamowania I Republiki (1792), która z kolei po okresie terroru i wojen ustąpiła miejsca cesarstwu. Na dojrzewanie rewolucji francuskiej miało wpływ wiele czynników. Kryzys finansowy monarchii, ucisk fiskalny, pogłębiająca się niechęć do absolutyzmu i przywilejów stanowych, zdobywające coraz więcej zwolenników idee oświecenia i pojawienie się fenomenu „opinii publicznej”, a ponadto bardzo złe zbiory 1788 — wszystko to złożyło się na upowszechnienie dążeń do reformowania państwa. Na tym tle doszło do rewolty stanów, zwłaszcza wykształconej inteligencji (uosabianej przez adwokatów), która nie mogła liczyć na godziwe miejsce w państwie, chłopów, żądających zniesienia ciężarów feudalnych oraz miejskiego plebsu; mimo iż każdy ze stanów powodował się własnymi interesami, zacierały się one we wspólnym postrzeganiu wad monarchii i dążeniu do zmian. Kolejnymi etapami wymuszanych stopniowo reform było: 1) zwołanie przez Ludwika XVI Stanów Generalnych (5 V 1789); podczas kampanii wyborczej do Stanów Generalnych skargi i postulaty reformatorskie, spisywane w tzw. kajetach skarg (cahiers des doléances), odegrały poważną rolę w powstawaniu nowej tożsamości społecznej Francuzów; 2) uznanie się Stanów Generalnych za Zgromadzenie Narodowe (17 VI); wyróżniający się przywódcy: M.J. La Fayette, G.H. Mirabeau i E.J. Sieyes; 3) przekształcenie się Zgromadzenia Narodowego w Konstytuantę (9 VII) i podjęcie prac nad konstytucją.

Obrady Konstytuanty toczyły się w atmosferze ostrego konfliktu z królem i częścią rządzącej arystokracji, przeciwnej reformom. Zdymisjonowanie popularnego ministra finansów J. Neckera, uznawanego za symbol dążeń reformatorskich, wywołało rozruchy. 14 VII lud Paryża (sankiuloci) zdobył twierdzę Bastylia — symbol monarchii represyjnej. W tej sytuacji Ludwik XVI zaakceptował dotychczasowe postanowienia Zgromadzenia Narodowego, zmierzając do ustabilizowania przemian i uniemożliwienia ich dalszej radykalizacji. Dworskie środowiska antyrewolucyjne oceniły decyzje króla jako grożące monarchii samozniszczeniem.