Historya Naturalna Tom I 1857 r.

Historya Naturalna Tom I 1857 r. - P.E.Leśniewski

Brak ilustracji oraz tablic 

„Historya Naturalna. Tom I” (1857) to dziewiętnastowieczne, polskojęzyczne kompendium wiedzy o przyrodzie, napisane w stylu epoki, z szerokim ujęciem zagadnień biologii, zoologii, botaniki, geologii i ogólnej historii Ziemi. Autor – zgodnie z ówczesną tradycją naukową – przedstawia świat naturalny jako spójny system, w którym wszystkie zjawiska są ze sobą powiązane, zaczynając zwykle od ogólnego zarysu nauk przyrodniczych, następnie omawiając budowę i organizację materii żywej, procesy fizjologiczne organizmów oraz ich miejsce w porządku natury. W tomie pojawiają się charakterystyczne dla połowy XIX wieku interpretacje zjawisk przyrodniczych, łączące obserwację empiryczną z moralizującym tonem i przekonaniem o harmonii stworzenia, a jednocześnie już odczuwalne są wpływy rozwijającej się nowoczesnej nauki – systematyki biologicznej, anatomii porównawczej, badań geologicznych oraz prób wyjaśnienia zmian w przyrodzie za pomocą praw przyrodniczych, a nie jedynie teologicznych koncepcji. Opisy zwierząt i roślin mają często charakter narracyjny: obok cech morfologicznych autor przedstawia zwyczaje, środowisko życia i obserwowane interakcje między gatunkami, co nadaje dziełu walor popularnonaukowy. Całość utrzymana jest w jednolitym, płynnym stylu, typowym dla literatury naukowej XIX stulecia, a tom stanowi zarówno świadectwo poziomu wiedzy przyrodniczej w okresie przed teorią ewolucji Darwina, jak i bogato ilustrowany przewodnik po ówczesnym rozumieniu świata natury.