Historja i literatura żydowska, 1920r

Historja i literatura żydowska, 1920r - Majer Bałaban

Bałaban Majer (Meir) Samuel

(1877 Lwów – 1942 [1943] Warszawa) – historyk, pedagog. Pochodził z rodziny żydowskich drukarzy, czynnych w Żółkwi i we Lwowie. Studiował na UJK, m.in. pod kierunkiem Ludwika M.E. Finkla (1858-1930) i Sz. Askenazego (doktorat uzyskał w 1904). Podczas I wojny światowej był rabinem wojskowym w Lublinie. Przez wiele lat pracował w szkolnictwie średnim (m.in. w Częstochowie i Warszawie). Był rektorem Seminarium Rabinicznego „Tachkemoni” w Warszawie (1920-1930); docentem na UW, w Instytucie Nauk Judaistycznych, Wolnej Wszechnicy Polskiej (od 1928), a następnie – profesorem UW (od 1935). Wykształcił wielu uczniów i często stanowił punkt odniesienia, nawet dla młodych badaczy, buntujących się przeciw jego metodologicznej postawie. Współpracował też z prasą żydowską (m.in. w redakcji tyg. „Wschód”) oraz z polsko-żydowską, był wydawcą czasop. „Nowe Życie” (1924). Współzałożyciel i członek zarządu Towarzystwa Przyjaciół Uniwersytetu Hebrajskiego. W getcie warszawskim kierował Wydziałem Archiwalnym Judenratu; wiosną 1940, na polecenie władz, wraz z urzędnikiem Gminy i dwoma robotnikami, zajmował się rekwirowaniem ksiąg żydowskich. A. Czerniaków chciał go też uczynić redaktorem gazety, na której wydawanie starał się uzyskać od Niemców zezwolenie. B. przez cały czas wojny kontynuował pracę naukową. Zmarł w getcie, jednak pogłoski o jego samobójstwie zostały zweryfikowane negatywnie.