Hańba domowa.Rozmowy z pisarzami - Jacek Trznadel
Hańba domowa – zbiór wywiadów z polskimi pisarzami, które przeprowadził Jacek Trznadel. Tematyka wywiadów dotyczy postawy polskich twórców literatury w latach stalinizmu, na przełomie lat 40. i 50. XX wieku. Otwierający książkę esej Hańba domowa stanowi wprowadzenie do problematyki.Książka ukazała się w 1986 w Paryżu, w Instytucie Literackim, w serii biblioteki „Kultury”. W tym samym roku Hańba domowa ukazała się w Polsce, w podziemnym wydawnictwie Nowa.Tytuł książki pochodzi z fragmentu utworu Cypriana Norwida Duch Adama i skandal:Po zgonie jeszcze w swym ukrywa łonie
H a ń b ę - d o m o w ą !
Jacek Trznadel (ur. 10 czerwca 1930 w Olkuszu) – polski pisarz, poeta, tłumacz, krytyk literacki i publicysta.Jest synem Edwarda Trznadla, urzędnika administracji państwowej (starosty powiatu zawierciańskiego) i Ireny Trznadlowej z domu Kapel, nauczycielki. W 1948 wstąpił do Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, która został wcielona do Związku Młodzieży Polskiej. Z ZMP odszedł w 1949. W tym samym roku rozpoczął studia na Uniwersytecie Wrocławskim. Następnie studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Warszawskim. W 1964 uzyskał stopień doktora, w 1976 habilitował, a w 1992 uzyskał tytuł naukowy profesora. W 1952 został pracownikiem Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk.Od 1956 do 1970 był członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. W 1975 podpisał List 59. Od jesieni 1978 do 1983 pełnił funkcję dyrektora sekcji polskiej i profesora literatury polskiej Uniwersytetu paryskiej Sorbony. Współpracował z paryską "Kulturą".W 1989 był jednym z współzałożycieli Niezależnego Komitetu Historycznego Badania Zbrodni Katyńskiej, a w 1990 jednym z inicjatorów powołania Polskiej Fundacji Katyńskiej (członek Rady).Najbardziej znaną publikacją Trznadla jest Hańba domowa, zbiór wywiadów z pisarzami tworzącymi w okresie polskiego stalinizmu. Książka i jej fragmenty zostały również wydane w języku francuskim, angielskim i duńskim.W 1994 wydał tom szkiców historycznych poświęconych sprawie Katynia Powrót rozstrzelanej armii, a także zbiór esejów literackich z literatury polskiej i francuskiej oraz przekładów Ocalenie tragizmu. Rok później wydał zbiór opowiadań katyńskich Z popiołu czy wstaniesz?, za który w 1999 otrzymał nagrodę im. Leszka Proroka. W 1997 roku w opracowaniu redakcyjnym Jacka Trznadla ukazało się pierwsze polskie wydanie książki Katyń. Zbrodnia bez sądu i kary autorstwa Józefa Mackiewicza. 1998 opracował i wydał po raz pierwszy Zdziczenie obyczajów pośmiertnych Bolesława Leśmiana. Opublikował też kilka zbiorów poezji.Zaangażował się politycznie – w 1994 był członkiem komisji opracowującej projekt konstytucji RP z ramienia Solidarności, a w 1995 był przewodniczącym komitetu wyborczego Jana Olszewskiego w wyborach prezydenckich. W 1997 otrzymał Nagrodę im. Jerzego Łojka, Instytutu Józefa Piłsudskiego w Nowym Jorku, za „walkę z fałszem i zdradą w życiu narodowym”.Od 2002 jest członkiem jury przyznającego Nagrodę im. Józefa Mackiewicza.W 2010 roku w liście otwartym do premiera RP Donalda Tuska zwrócił się o powołanie międzynarodowej komisji technicznej dla zbadania przyczyn katastrofy polskiego Tu-154 w Smoleńsku.
