Gry lalki. Hans Bellmer, Katowice 1902 - Paryż 1975

Gry lalki. Hans Bellmer, Katowice 1902 - Paryż 1975 - Andrzej Przywara

Hans Bellmer - niemiecki malarz, rzeźbiarz i grafik. Był synem inżyniera, w 1923 rozpoczął naukę w berlińskiej Wyższej Szkole Technicznej. Bellmer znany jest głównie z serii rzeźbiarskich instalacji "Lalka", przedstawiające lalki, naturalnej (ludzkiej) wielkości, ledwo-co dojrzale seksualnie, często zmutowane i w niekonwencjonalnych pozach. Interpretowane były one jako odpowiedź na kult "perfekcyjnego ciała", który panował wtedy w Niemczech. Pierwsza seria "Lalek" ukazała się w 1935 jako cykl fotografii 'Wariacje na temat montowania rozczłonkowanej małolatki' zamieszczonych w czasopiśmie surrealistów "Minotaure" (nr 6) i wywołała wielkie poruszenie. Druga seria w 1938 – pełniła funkcję ilustracji do wierszy Paula Eluarda w magazynie "Messages". W 1938 w Berlinie anonimowo wydał własnym nakładem książkę "Lalka" ("Die Puppe"), zawierającą 10 czarno-białych fotografii lalki zaaranżowanych w serie "tableaux vivants" ("żywych obrazów"). Po dojściu do władzy w Niemczech nazistów sztuka Bellmera uznana została za zdegenerowaną. W 1938 ostatecznie Bellmer opuścił Berlin i przeniósł się do Paryża, gdzie przyłączył się do surrealistów. W czasie II wojnie światowej pomagał ruchowi oporu produkując fałszywe paszporty. Został uwięziony w więzieniu Camp des Milles w (Aix-en-Provence) i spędził tam większość wojny. Po wojnie, pozostał w Paryżu, porzuciwszy tworzenie lalek, zajął się tworzeniem erotycznych rysunków i fotografii. W 1954 spotkał Unicę Zürn, która była jego partnerką aż do jej samobójstwa w 1970. Hans Bellmer był aktywny zawodowo aż do lat sześćdziesiątych dwudziestego wieku. Fragment z książki: „Wystawa odbyła się w dniach 30 listopada 1996–24 stycznia 1997 w Muzeum Śląskim w Katowicach. Zorganizował ją i sfinansował 5 Górnośląski Festiwal Kameralistyki (Ars Cameralis Silesiae Superioris). Ilustracje zamieszczone w niniejszej książce są – w przeważającej większości – repordukcjami prac Bellmera, które pokazano na katowickiej wystawie. Zarówno wystawa, jak i książka nigdy by nie powstały, gdyby nie życzliwość wielu osób, które podzielały naszą fascynajcę postacią i dziełem Bellmera. W tym miejscu składamy im serdeczne podziękowanie. W półtorarocznych przygotowaniach do wystawy uczestniczył z pełnym zaangażowaniem dyrektor Festiwalu Marek Zieliński wraz z pracownikami biura Festiwalu Moniką Mazur, Barbarą Murawską, Aleksandrą Mocek i Wacławem Stoły. Współpraca z nimi była dla nas przyjemnością. Lech Szaraniec, dyrektor Muzeum Śląskiego w Katowicach, zgodził się na prezentację wystawy w kierowanym przez siebie muzeum, za co jesteśmy niezwykle wdzięczni. Kustosz Muzeum Śląśliego Joanna Szeligowska udzieliła nam nieocenionej pomocy w końcowej fazie tworzenia wystawy. Prace na wystawę łaskawie wypożyczyli z własnych kolekcji: Państwo Bihl-Bellmer, Nogent-Sur-Marne; Hendrik Berinson, Galerie Berinson, Berlin; Marcel Fleiss, Galerie 1900–2000; Paryż; Anders Malmberg, Galerie Malmberg, Malmö; Natalie Seroussi, Galerie Seroussi, Paryż. Pan Nicholas Serota, dyrekto Tate Gallery w Londynie, zechce przyją nasze podziękowania za wypożyczenie na wystawę bezcennych prac Hansa Bellmera z kolekcji Tate Gallery. W różnych fazach realizacji wystawy znaczącego i bezinteresownego wsparcia merytorycznego udzielił nam: autorzy monografii Hansa Bellemra – Peter Webb, Robert Short, Catherine Binet, autorka , Wiesław Borowski z Galerii Foksal, Tadeusz Komendant z Uniwesytetu Warszawskiego; Robert C. Morgan; Claes Nordenhake; Tadeusz Sławek z Uniwersytettu Śląskiego, Ryszard Stanisławski, Andrzej Szewczyk oraz Simon Wislon, kurator z Tate Gallery. W sesji naukowej, towarzyszącek otwarciu wystawy w Katowicach, udział wzięli: Robert Short; Jan Maria Kłoczowski, tłumacz , Stanisław Rosiek z Uniwersytetu Gdańskiego; Michał Sporoń z Uniwersytetu Śląskiego; Andrzej Urbanowicz, artytsa malarz, redaktor czasopisma . Dziękujemy Joannie Mytkowskiej i Arturowi Zapałowskiemu za współpracę przy organizacji sesji."