Gorzki urodzaj, 1933 - Kazimierz Wierzyński
Kazimierz Wierzyński (ur. 27 sierpnia 1894 w Drohobyczu, zm. 13 lutego 1969 w Londynie) – polski poeta, prozaik, eseista. Zdobywca złotego medalu w konkursie literackim IX Letnich Igrzysk Olimpijskich w Amsterdamie w 1928.Urodził się w Drohobyczu. Był synem Andrzeja Wirstleina-Wierzyńskiego (1853–1944) i Felicji z Dunin-Wąsowiczów (1852–1944). Uczęszczał do szkół w
Drohobyczu i
Chyrowie. Po awansie ojca rodzina przeniosła się do
Stryja, gdzie Kazimierz spędzał kolejne młode lata życia, uczęszczał do gimnazjum klasycznego, w którym w 1912 uzyskał maturę. W tym samym roku został zapisany (jeszcze pod nazwiskiem Wirstlein) na
Uniwersytet Jagielloński. Przez rok studiował na tamtejszym Wydziale Filozoficznym polonistykę, romanistykę i filozofię, a przez rok następny – na uniwersytecie w Wiedniu – slawistykę, filozofię i germanistykę. Brał wówczas udział w ruchu niepodległościowym jako członek
Drużyn Strzeleckich i organizacji młodzieżowej
Zarzewie. Debiutował w 1913 wierszem
Hej, kiedyż, kiedyż w drohobyckiej jednodniówce
1863.Po wybuchu
I wojny światowej wstąpił do polskiej ochotniczej formacji wojskowej
Legion Wschodni (dowodzonej przez generała
Józefa Hallera), a po jej rozwiązaniu wcielony został do
armii austriackiej. W bitwie pod
Kraśnikiem(7 lipca 1915) cała jego formacja dostała się do niewoli rosyjskiej. Jako oficer niższego stopnia trafił do obozu w
Riazaniu przeznaczonego dla jeńców austriackich słowiańskiego pochodzenia. Przebywając tam nauczył się języka rosyjskiego i poznawał literaturę rosyjską. Poznał tam
Tadeusza Remera, któremu zadedykował kilka wierszy. Z obozu zbiegł w styczniu 1918 i pod panieńskim nazwiskiem matki (Wąsowicz) ukrywał się w
Kijowie, gdzie wstąpił do tajnej
Polskiej Organizacji Wojskowej (KN-3); jesienią 1918 przedostał się do Warszawy.W Warszawie szybko wszedł w samo centrum życia literackiego jako współpracownik pisma młodzieży akademickiej
Pro Arte et Studio (wydawanego 1916–1919), uczestnik wieczorów w kawiarni poetów
Pod Picadorem(istniejącej od 29 listopada 1918 do marca 1919 w Warszawie – początkowo przy ul. Nowy Świat, a następnie w podziemiach Hotelu Europejskiego), a wreszcie jako współtwórca grupy poetyckiej
Skamander (wraz z
Antonim Słonimskim,
Julianem Tuwimem,
Janem Lechoniem i
Jarosławem Iwaszkiewiczem).W czasie
wojny polsko-bolszewickiej 1919–1921 był oficerem do spraw propagandy, pracując w biurze prasowym Naczelnego Dowództwa (1920) i redagując
Bibliotekę Żołnierza Polskiego oraz czasopisma: w
Równem tygodnik
Ukraińskie Słowo, a w Kijowie
Dziennik Kijowski.
Cmentarzu Powązkowskim,
Warszawa,
8 lipca 2006 r.Po zakończeniu działań wojennych przebywał krótko w Szwajcarii i we Francji, po czym osiadł na stałe w Warszawie, gdzie mieszkał przez cały okres
międzywojenny. Był stałym współpracownikiem miesięcznika
Skamander,
Wiadomości Literackich (od 1924), recenzentem literackim i teatralnym
Gazety Polskiej (od 1930), redagował
Przegląd Sportowy (10 lipca 1926 – 5 grudnia 1931) oraz tygodnik
Kultura (1931–1932). W tym okresie wyróżniony został m.in. nagrodą literacką Polskiego Towarzystwa Wydawców (1925). W 1928 otrzymał złoty medal w
konkursie literackim IX Olimpiady w Amsterdamie za tom poezji
Laur olimpijski. W 1930 został odznaczony Krzyżem Oficerskim
Orderu Odrodzenia Polski[3]. W 1935 uhonorowany
Złotym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury, a 21 grudnia 1936 Państwową Nagrodą Literacką
Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego za rok 1936. W styczniu 1938 roku został członkiem
Polskiej Akademii Literatury.We wrześniu 1939 ewakuowany wraz z zespołem redakcyjnym
Gazety Polskiej do
Lwowa, następnie przedostał się do Francji, a po jej klęsce przybył w 1941 przez Portugalię i Brazylię do Stanów Zjednoczonych. W 1943 był założycielem i członkiem komitetu redakcyjnego „
Tygodnika Polskiego” w Nowym Jorku. Nieprzejednany wobec podporządkowania Polski
ZSRR w konsekwencji postanowień
konferencji jałtańskiej, po zakończeniu
II wojny światowejpozostał na uchodźstwie. Przez bez mała 20 lat mieszkał głównie w Sag Harbor, małej osadzie rybackiej na wschodnim krańcu wyspy
Long Island. Współpracował z londyńskimi
Wiadomościami, redagowanymi przez
Mieczysława Grydzewskiego (1945–1957), publikował w emigracyjnych wydawnictwach londyńskich i paryskim
Instytucie Literackim (Biblioteka „Kultury”), współpracował z
Radiem Wolna Europa.W 1964 wrócił do Europy, osiedlając się początkowo w
Rzymie, a następnie w
Londynie, gdzie zmarł 13 lutego 1969 r. wieczorem. Kilka godzin przed śmiercią zakończył pracę nad ostatnim zbiorem swych wierszy –
Sen mara.15 kwietnia 1978 jego prochy sprowadzone zostały do Polski (z cmentarza Hampstead Cemetery, gdzie znajduje się tablica nagrobkowa) i złożone w Alei Zasłużonych na
Starych Powązkach w Warszawie (na tyłach katakumb, kwatera 4, grób 106).
