Geneza Idei Unii Europejskiej

Geneza Idei Unii Europejskiej - Edward Alfred Mierzwa

Członkostwo Polski w Unii Europejskiej zwiększyło zainteresowanie Polaków problemem historii unifikacji wewnątrzeuropejskiej, w której nasi przodkowie, także próbowali na swój sposób partycypować. Niniejsze opracowanie nie jest wyrazem polskiej megalomanii, czy domagania się uznania praw współautorstwa patentu na zjednoczoną Europę. Pragnę tu jedynie wykazać, iż ta najbardziej dalekowzroczna idea - stworzenia warunków do egzystencji różnych społeczeństw, narodów, kultur i religii we wspólnym "europejskim domu" - nie była obca także naszym przodkom. Bardziej lub mniej znane są próby unifikacyjne cesarzy Ottona I i Ottona III, papieża Innocentego III, czy czeskiego monarchy Jerzego z Podiebradu, ale o polskich poczynaniach na tym polu wie nieliczne grono specjalistów, a te przedsięwzięcia w przeszłości nie były wcale takie błahe, co zostanie niżej w skrócie zaprezentowane.W dziejach Polski idea współudziału w stworzeniu królestwa powszechnego, w opozycji najpierw do Rzeszy Niemieckiej, potem do muzułmańskiej Turcji, w sojuszu z papiestwem i innymi państwami europejskimi pojawiała się dość często. W średniowieczu po próbach pokojowego ułożenia spraw polsko-niemieckich przez króla Bolesława Chrobrego (ok. 967-1025), między innymi podczas wielkiego zjazdu z cesarzem Ottonem III w Gnieźnie w 1000 r., Polska zatrzymała ekspansję Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego na Wschód. Oznaczało to, że sama przejęła częściowo zadanie organizowania Europy Wschodniej, którego najważniejszym efektem była unia Korony Polskiej i Litwy, a następnie obronna rola przedmurza chrześcijańskiego w zmaganiach z Turcją, którą zaznaczyła śmierć młodego polsko-węgierskiego króla Władysława III Jagiellończyka pod Warną w 1444 r., samotne zabiegi Stefana Batorego księcia Siedmiogrodu i króla Polski (1576-1586) wokół niedoszłej ligi antytureckiej i kulminacyjny moment -patetyczna, zwycięska odsiecz Wiednia w 1683 r. Jana III Sobieskiego. Wymienione poczynania tyleż potwierdzają pretensje Polski do uznania jej roli w historycznym projektowaniu europejskiej wspólnoty, co wskazują na jej osamotnienie w tamtym czasie w tym dziele. Trudno jednak nie zgodzić się z tym, iż są to przykłady zaangażowania Polski w ideę, która przybrała dziś nawet wymiar więcej niż europejski (NATO), lecz której Polska pozostała wierna, chociażby z racji położenia.