Gdy chcieliśmy być wolni

Gdy chcieliśmy być wolni - Jerzy Domżalski

Z okazji 30-lecia powstania „Solidarności” Stowarzyszenie Wspólnota Samorządowa Województwa Mazowieckiego (wswm.org.pl) wydało książkę „Gdy chcieliśmy być wolni. Ursus w latach 1980-89”. Publikacja poświęcona jest działalności NSZZ „Solidarność” w jednym z największych zakładów przemysłowych PRL. Obejmuje okres od strajków lipcowo-sierpniowych 1980r. i legalnej działalności związku w czasie tzw. karnawału „Solidarności”, poprzez stan wojenny, delegalizację związku i walkę o jego ponowną rejestrację, aż do wyborów czerwcowych 1989r. Solidarność narodziła się w sierpniu 1980 roku, w Stoczni Gdańskiej i Stoczni Szczecińskiej, a zaraz potem pączkowała i rozrastała się najintensywniej w dużych ośrodkach robotniczych, w hutach, kopalniach zakładach motoryzacyjnych i maszynowych. Jednym z pierwszych takich zakładów był warszawski niepokorny „URSUS”, o którym jest ta książka, a którego załoga, już w lipcu 1980 roku, zaprotestowała strajkiem na wydziale montażu, przeciwko złym warunkom życia w PRL-u. URSUS lat osiemdziesiątych był jedną z tych małych ojczyzn, w których rodziła się polska wolność. Działalność środowiskowa Solidarności w Ursusie obejmowała współpracę Kościołem Katolickim, kapelanami „S”, Niezależnym Zrzeszeniem Studentów, Ruchem „Wolność i Pokój”, Polską Partią Socjalistyczną, Konfederacją Polski Niepodległej oraz z wieloma innymi środowiskami opozycyjnymi. Książka ta jest próbą ocalenia pamięci o wielu szlachetnych, oddanych Polsce ludziach, pracujących w warszawskim URSUSIE, którzy swoją codzienną aktywnością i odwagą torowali drogę do wolności. Ich wielka, często anonimowa, praca służyła sprawie odzyskiwania, krok po kroku, niepodległości i budowie demokracji w Polsce. Działali, poświęcali swój wolny czas, narażali się na niechęć władzy lokalnej, co miało wielorakie złe skutki dla nich i dla ich rodzin, nie mając żadnej pewności, że uda się osiągnąć cel jeszcze za ich życia.