Gdańskie wspomnienia młodości

Gdańskie wspomnienia młodości - Joanna Schopenhauer

„Gdańskie wspomnienia młodości” autorstwa Joanny Schopenhauer to barwny pamiętnik opisujący życie wolnego, wielonarodowego Gdańska końca XVIII wieku, widziany oczami młodej kobiety wychowanej w zamożnej rodzinie kupieckiej. Autorka, matka słynnego filozofa Arthura Schopenhauera, stara się odtworzyć obyczaje, języki i atmosferę miasta, w którym dorastała – miasta wielu kultur i języków, w którym pierwszym językiem Joanny był polski, zaś niania […] Kasia z Torunia wpajała jej poczucie przynależności do polskości. Wspomina o życiu codziennym – rozmaitych przedprożach, ulicznych targach, sąsiedstwie wielkich osobistości, nauce w szkole prowadzonej m.in. przez córkę malarza Daniela Chodowieckiego – a także o międzynarodowym towarzystwie: kupcach szkockich, francuskich, rosyjskich i skandynawskich. Z nostalgią pisze o polskich flisakach zwanych „Szymkami”, o bogactwie handlu gdańskiego i o zmianie ustroju miasta, kiedy Gdańsk stracił status wolnego państwa i znalazł się pod panowaniem pruskim. Wzmianki o podróżach po Europie z mężem oraz rodzinnych losach uzupełniają opowieść o przejściu od radosnej młodości do odstępu od dawnych czasów. Wspomnienia pełne są drobnych obserwacji – opisu stroju, zachowań sąsiedzkich, sposobu wychowania i tego, jak zmieniające się czasy wpłynęły na tożsamość mieszkańców. Czasy te odeszły bezpowrotnie wraz z upadkiem wolnego miasta – autorka przywołuje je jednak dzięki wyrazistemu językowi, poczuciu humoru i dużej wrażliwości narracyjnej.