Gajdus Danuta - Czynny żal w Polskim prawie karnym

Gajdus Danuta - Czynny żal w Polskim prawie karnym - Danuta Gajdus

Czynny żal – zachowanie sprawcy przestępstwa polegające na dobrowolnym zaniechaniu jego dokonywania lub zapobieżeniu zamierzonemu skutkowi przestępczemu już w trakcie realizowania przestępstwa, co według ustaw karnych w wielu wypadkach pozwala na złagodzenie mu kary lub wręcz na całkowite uniknięcie przez niego odpowiedzialności karnej. Przy usiłowaniu nieukończonym: polega na dobrowolnym odstąpieniu od dokonania czynu zabronionego. Sprawca rezygnuje z wykonywania zamiaru popełnienia czynu zabronionego z przyczyn wewnętrznych, zdaje sobie sprawę z możliwości dokonania czynu, ale nie ma już zamiaru popełnienia czynu zabronionego. Rezygnacja może nastąpić pod wpływem osoby trzeciej, jeżeli sprawca nie musiał poddać się jej woli. Zaniechanie realizacji musi być ostateczne. Przy usiłowaniu ukończonym: polega na dobrowolnym zapobiegnięciu skutkowi. Sprawca wykonał wszystkie czynności prowadzące do realizacji znamion czynu zabronionego, ale dobrowolnie zapobiega skutkowi objętemu pierwotnym zamiarem. Dobrowolność ta polega na tym, że sprawca wie o możliwości nastąpienia skutku, ale w tym momencie już tego nie chce. Sprawca ma przez swoje działanie zapobiec skutkowi (może w tym celu posłużyć się innymi osobami). Działanie w celu odwrócenia skutku nie musi być podjęte natychmiast. W wypadku przestępstw chybionych, przy których skutek nie może nastąpić, ważne jest nastawienie psychiczne sprawcy. Jeżeli sprawcy, mimo podjętej akcji, nie udało się zapobiec skutkowi, możliwe jest nadzwyczajne złagodzenie kary.