Euripides. Iphigenia Aulidensis

Euripides. Iphigenia Aulidensis - H.C. (ed.) Gunther

Ifigenia w Aulidzie, ostatni bodaj dramat Eurypidesa (napisany około 406 roku p.n.e., już w Macedonii, a dokończony prawdopodobnie przez jego syna), należy do tekstów, które najbardziej radykalnie naruszyły reguły klasycznej tragedii, wypracowane przez jego wielkich poprzedników. To naruszenie zostało dostrzeżone nie tylko przez jemu współczesnych (na przykład Arystofanesa, który w swoich komediach szydził z rzekomej nieudolności Eurypidesa), ale sprawia kłopoty klasyfikacyjne także dzisiejszym badaczom. Określenie „tragedia" wydaje się niektórym (Kitto) wprost niestosowne, a to ze względu na silne nasycenie obyczajowe, na sensacyjne potraktowanie fabuły i obecność rysów komicznych, a także z powodu zredukowania mitu na rzecz intrygi. Idzie wreszcie o diapazon, ton - zmienny i niejednoznaczny -przedstawianych przez Eurypidesa wydarzeń. A przecież właśnie ta zmienność i niejednoznaczność stanowi o bliskości, jaką odczuwamy w kontakcie z jego utworami. Ludzki wymiar tragedii pozwala pokazać zarówno heroizm, jak śmieszność i małość człowieka wobec spraw ostatecznych. W miejsce monumentalnego patosu i podporządkowania boskim wyrokom pojawia się dramat jednostki: zagubionej, nie-znającej boskich przeznaczeń, ale zmagającej się z nimi - czasem praw-34 -dziwie heroicznie, obciążonej odpowiedzialnością za własne decyzje.