Encyklopedyja Powszechna,1883r - S. Orgelbranda
Encyklopedyja Powszechna,Tom1-480str-1883r
Encyklopedyja Powszechna,Tom2-480str-1883r
Encyklopedyja Powszechna,Tom3-484str-1883r
Encyklopedyja Powszechna,Tom4-480str-1883r
Encyklopedyja Powszechna, Tom5-494str-1883r
Encyklopedyja Powszechna,Tom6-480str-1883r
Encyklopedyja Powszechna,Tom7-480str-1884r
Encyklopedyja Powszechna,Tom8-480str-1884r
Encyklopedyja Powszechna,Tom 10-480str-1884r
Encyklopedyja Powszechna,Tom9-484str-1884r
Encyklopedyja Powszechna,Tom11-528str-1884r
Encyklopedyja Powszechna,Tom12-451str1884r
Encyklopedyja Powszechna, Suplement I, 97str-1884r
Samuel Orgelbrand (ur. 1810 w Warszawie, zm. 16 listopada 1868 w Warszawie) – polski drukarz i wydawca związany z Warszawą. „Odkrywca” Józefa Ignacego Kraszewskiego, wydawca pierwszej polskiej nowoczesnej wielotomowej encyklopedii.
Był synem niezamożnego kupca Chaima Judy i Anny z domu Jud i starszym bratem Maurycego. W swych latach młodzieńczych, 1826-1830, Samuel był uczniem Rządowej Szkoły Rabinów, której program kształtowany był przez żywe w niej tendencje asymilacyjne; mimo więc swojej tradycji kulturowej i religijnej był później zwolennikiem asymilacji kulturowej ludności żydowskiej w społeczeństwie polskim. Ożeniony z Anną Starkman (1812-1884), córką zamożnego handlarza futrami z warszawskiej Pragi. Miał z nią ośmioro dzieci: Elżbietę (1838-1905), Rozalię (1839-1843), Karolinę (1840-1905), Joachima (1841-1859), Józefa (1843-1848), Hipolita (współwłaściciela wydawnictwa, 1843-1920), Mieczysława (współwłaściciela wydawnictwa, prawnika, 1847-1903) i Helenę (1850-1922).
Działalność wydawniczą rozpoczął w 1829 wydaniem ody "Ostatni człowiek" T. Campbella w tłumaczeniu K. Piotrowskiego. Przy ul. Nowiniarskiej 1800 otworzył w 1836 r. księgarnię antykwaryczną pod firmą "S. Orgelbrand i Sp." (chociaż w spółce tej nie miał wspólnika); w 1839 przeniósł ją na ul. Miodową 496. W 1840 uruchomił przy księgarni wypożyczalnię książek polskich, a w 1845 – również francuskich. W latach 1841 do 1857 był współwłaścicielem księgarni w Suwałkach, później uruchomił również skład książek w Lipsku. Udzieliwszy bratu Maurycemu pożyczki 4500 rubli stał się też – do czasu spłaty połowy długu – właścicielem założonej przezeń księgarni w Wilnie. W roku 1859 nabył na własność kamienicę przy Krakowskim Przedmieściu 372 i przeniósł do niej księgarnię z Miodowej (przedtem zlikwidował tam wypożyczalnię). Księgarnię urządził "na wielką skalę i podług nader umiejętnego planu". Od roku 1863 prowadził w swojej księgarni sprzedaż książek wyłącznie wydanych własnym nakładem, wyprzedawszy uprzednio asortyment obcych wydawców.
W roku 1844 zakupił od Stefana Lasockiego małą drukarnię, którą w następnych latach stopniowo rozbudowywał. W 1861 kupił odlewnię czcionek, uruchomił dział stereotypii i introligatornię. Kupił w tym celu rozległą posesję przy ul. Bednarskiej 396B (według późniejszej numeracji 20) łączącą się z Krakowskim Przedmieściem 443 (później nr 66). Odwiedzał w latach sześćdziesiątych XIX w. drukarnie w Londynie, Paryżu i w różnych miastach w Niemczech rozbudowując równocześnie własną; jako pierwszy na ziemiach polskich wprowadził w 1861 napęd maszyn drukarskich przy pomocy maszyny parowej. Jego firma zatrudniała w tym czasie 160 osób, a wkrótce potem – dwieście. Czcionki z odlewni Orgelbranda używane były także w innych drukarniach Królestwa Polskiego, a także w Wilnie i Kijowie. Otrzymał za nie nagrody na wystawach w Moskwie w 1865 i w Paryżu w 1867.
Działalność wydawniczą, rozpoczętą w 1829, kontynuował równolegle do działalności poligraficznej i księgarskiej. Początkowo wydawał poczytne powieści francuskie, m.in. A. Dumasa – ojca, P. de Kocka, E. Sue (m.in. jego "Pierścień" w przekładzie własnym, 1836). Później zaczął wydawać również pozycje ważne z puktu widzenia społecznego i narodowego, także naukowe: historyczne, historycznoliterackie, przyrodnicze oraz podręczniki. Wydał m.in. 30 książek J. I. Kraszewskiego (w tym "Pomnik do historii obyczajów w Polsce"), także Fredrę, Słowackiego, J. Boguckiego, J.A. Miniszewskiego i innych. Wydał "Bibliotekę starożytną pisarzy polskich" (1843-1844 i drugie wydanie 1854) w opracowaniu K.W. Wóycickiego, tego samego autora "Cmentarz Powązkowski pod Warszawą" (1855-1858), "Starożytną Polskę pod względem historycznym, geograficznym i statystycznym" M. Balińskiego i T. Lipińskiego (1843-1846), "Wiadomości historyczne o sztukach pięknych w dawnej Polsce" F.M. Sobieszczańskiego (1847-1849), "Piśmiennictwo polskie" W.A. Maciejowskiego (1853), "Pomniki i mogiły Polaków na cmentarzach zagranicznych" E. Marylskiego (1860), także "Boską komedię" Dantego w tłumaczeniu J. Korsaka (1860).
