Elektryczność ziemska, 1933 r.

Elektryczność ziemska, 1933 r. - Stanisław Kalinowski

Kalinowski Stanisław (1873–1946), fizyk, profesor Politechniki Warszawskiej i Wolnej Wszechnicy Polskiej, założyciel i kierownik Obserwatorium Geofizycznego w Świdrze i Instytutu Fizycznego Muzeum Przemysłu i Rolnictwa w Warszawie, senator i poseł, organizator i działacz związków nauczycielskich. Ur. 3 IV w Łebedynie w pow. czehryńskim w gub. kijowskiej, był synem Franciszka, lekarza miejscowej cukrowni, i Aleksandry z Głowackich. W r. 1880 rozpoczął naukę w Kijowie. Osierocony we wczesnej młodości (matka zmarła w r. 1883, ojciec w rok później), pozostawał pod opieką stryja Ignacego. Będąc jeszcze uczniem uniezależnił się finansowo od rodziny, udzielając korepetycji. Ukończył gimnazjum w r. 1890 ze złotym medalem. Od r. 1886 brał udział w tajnych polskich kółkach samokształceniowych, a od r. 1889 działał w kole «Oświata Ludowa». Po wyjeździe w r. 1895 z Kijowa założyciela i pierwszego prezesa tego koła, Stanisława Dybowskiego, K. pełnił funkcje przewodniczącego. W okresie jego prezesury «Oświata Ludowa» założyła w ośrodkach polskich na Ukrainie przeszło 300 bibliotek i 12 szkółek. K. zamiłowany w muzyce wahał się, czy nie obrać kariery artystycznej. Wybrał jednak nauki ścisłe i w l. 1890–6 odbył studia na Wydziale Matematyczno-Fizycznym Uniw. Kijowskiego. Należał do tajnej polskiej korporacji studenckiej i był przewodniczącym jednego z jej «Czerwonych Kół». Nawiązał i utrzymywał kontakty z polskimi i rosyjskimi organizacjami socjaldemokratycznymi, nie był jednak członkiem żadnej z nich. W r. 1896 został asystentem przy katedrze fizyki Uniw. Kijowskiego i pracował w Obserwatorium Meteorologicznym tegoż uniwersytetu. W r. 1897 w związku z zainteresowaniem się policji jego działalnością polityczno-społeczną, musiał opuścić Kijów i udał się do Tambowa, gdzie był prywatnym nauczycielem w rodzinie polskiej. W r. 1898 powrócił do Kijowa na stanowisko starszego asystenta przy katedrze fizyki nowo powstałej Politechniki Kijowskiej.