Dziennik wydarzeń (1939-1944)

Dziennik wydarzeń (1939-1944) - Jędrzej Moraczewski

Na tle innych diariuszy okupacyjnych, które wyszły spod pióra znaczących przedstawicieli polskiej inteligencji, a opublikowanych szczególniej w ciągu minionego ćwierćwiecza i będących interesującym i wartościowym dla badaczy źródłem wiedzy na temat różnorakich aspektów codzienności lat 1939–1944/1945 na obszarze generalnego Gubernatorstwa, dziennik Jędrzeja Moraczewskiego wyróżnia się właśnie przez wzgląd na osobę i kompetencje autora. (…) Naturalnie, słuch społeczny i zdolność obserwacji były atutem także i innych ogłaszanych drukiem okupacyjnych diariuszy. Rzecz jednak w kompetencjach wyjątkowych wśród diarystów doby okupacji niemieckiej, znajomości zasad i praktyki funkcjonowania państwa, armii, polityki i życia społecznego. Jędrzej Moraczewski był wśród okupacyjnych diarystów jedynym przedstawicielem elit władzy II Rzeczypospolitej. Wpłynęło to wyraźnie na wartość merytoryczną tego obszernego źródła (…). (Z recenzji prof. dr. hab. Przemysława Olstowskiego) Moraczewski, czego dowodzi lektura zapisek, był obserwatorem krytycznym i uważnym. Wprawdzie całkiem poważnie traktował informacje pożądane, acz kłócące się z ówczesnymi realiami, ale generalnie starał się twardo stąpać po ziemi. Nie tyle jednak wojenne przewidywania i optymistyczne prognozy, a nawet nie wgląd w związaną z konspiracją rzeczywistość stanowią o sile przekazu, co opis codzienności, trudnej materialnie i niezwykle ciężkiej psychicznie. Dziennik w tym obszarze pisany był bez retuszu, toteż dla piszącego te słowa nie ulega wątpliwości, że znajdzie się on w kanonie źródłowych świadectw odnoszących się do okresu 1939–1944 w okupowanej Polsce. (Z recenzji prof. dr. hab. Włodzimierza Sulei)