Dzieła Jana Tarnowskiego 1858 r

Dzieła Jana Tarnowskiego 1858 r - Kazimierz Józef Turowski

Jan Amor Tarnowski herbu Leliwa, łacińska forma nazwiska Joannes Tarnovius, (ur. 1488 w Tarnowie, zm. 16 maja 1561 w Wiewiórce) – pamiętnikarz, teoretyk wojskowości, mówca, kasztelan krakowski od 1536, wojewoda krakowski od 1535, wojewoda ruski od 1527, kasztelan wojnicki od 1522, starosta sandomierski, lubaczowski, stryjski, chmielnicki, w latach 1527–1533, 1539–1546, 1547–1551, 1554–1555 i 1557–1559 dzierżył buławę hetmana wielkiego koronnego. 

Jan Tarnowski, syn Jana Amora Iuniora i Barbary z Rożnowa, wnuczki Zawiszy Czarnego, pochodził z wpływowej szlacheckiej rodziny Leliwitów Tarnowskich posiadającej status senatorski. Wychowywał się na dworach kardynała Fryderyka Jagiellończyka oraz królów Jana Olbrachta, Aleksandra i Zygmunta Starego. Otrzymał wszechstronne, klasyczne, humanistyczne wykształcenie, także militarne.

Popiersie na Pałacu Ursynowskim

W 1501 przyjechał na sejm do Piotrkowa jako dworzanin królewski. W czasie wojny litewsko-moskiewskiej 1507-1508 jako rotmistrz dowodził zacieżną chorągwią jazdy. Brał udział w wyprawie do Mołdawii w 1512 gdzie dowodził chorągwią jazdy. W czasie wojny litewsko-moskiewskiej 1512-1522 na czele hufca ochotniczego wziął udział w bitwie pod Orszą. W związku ze śmiercią najstarszego brata od r. 1514 zajmował się sprawami spadkowymi i gospodarowaniem rodzinnym majątkiem. Odtąd też trwały: jego spór z Piotrem Kmitą i żale względem dworu. W r. 1515 brał udział w zjeździe Jagiellonów z Habsburgami w Wiedniu, ale tylko jako dworzanin. W r. 1517 dwór królewski odstręczył Jana Amora od uczestnictwa w wojnie z Moskwą. W tym też roku umarła mu matka.