Dzieje wielkiego księstwa litewskiego za Jagiellonów Tom 1 1930 r.

Dzieje wielkiego księstwa litewskiego za Jagiellonów Tom 1 1930 r. - L. Kolankowski

"Na mocy desygnacji 01gierdowej objąl Jagiello w 1377 r. wladzę zwierzchnią w rozdrobnionem między Giedyminowiczow Wielkiem Księstwie Litewskiem. Zagrožony jednak rywalizacją Kiejstuta, odšrodkowymi ruchami zruszczonych 01gierdowiczow, a wreszcie związkiem Kiejstutowiczow z pruskim zakonem, zmuszonym byl, po kilkuletnich zmaganiach, szukac oparcia dla siebie i centralnej, wielkoksiąžęcej wladzy u postronnych. Z pošrod czterech sąsiadow: Niemcow, Moskwy, Kipczaku i Polski, wybral związek najnaturalniejszy i wowczas jedyny možliwy: lącznošc z Polską. Wcielając w latach 1385—1413 cale panstwo litewskie w sklad „Korony Krolestwa Polski“, zmedjatyzowal Jagiello wszystkich Giedyminowiczow, tworząc z Polski i Litwy jednolite panstwo, dziedziczne w swoim rodzie. W jego ramach i jego zasobami rozwiąza! naczelne litewskie zagadnienia wewnętrzne i zewnętrzne, panstwowe i narodowe, dając zarazem nowe podstawy stosunkom religijnym, kulturalnym i spolecznym..."