Dzieje rodziny Korzeniewskich

Dzieje rodziny Korzeniewskich - Melchior Wańkowicz

W VIII tomie dzieł Melchiora Wańkowicza znalazły się utwory, w których autor reporterskiego arcydzieła "Bitwy o Monte Cassino" kreśli "panoramę losu polskiego" ("Dzieje rodziny Korzeniewskich", "Drogą do Urzędowa", "Od Stołpców po Kair"). Niewątpliwym atutem tego zbioru są po raz pierwszy publikowane materiały z archiwum autora: "Reportaże z Wołynia" (o konflikcie polsko-ukraińskim z pierwszej połowy XX wieku).     Wańkowicz (...) chce zrobić wielki cykl powieści pt. "Panorama losu polskiego". Nie wiem, jak wypadnie ta całość - panorama niczym więcej nie może być jak panoramą - "makroobrazem popularnym" - ale ta "Droga do Urzędowa" jest bardzo zajmująca. I już sama w sobie jest panoramą wszystkich cierpień i przygód "wszystkich Polsk" w czasie wojny. Palestyna (wyborna), Włochy, Afryka, lądy, morza, obóz jeniecki w Niemczech, konspiracja w kraju, losy Polaków w Rosji, a we wszystkim dowcip, humor, "suspense", krew mrożące w żyłach tragedie, komiczne przygody, znakomita sugestywna charakterystyka postaci, zaskakująco inteligentne refleksje filozofii, aby tak rzec, użytkowej, dobry dialog, pasjonujące sytuacje. Dwie główne postacie, księdza i żydowskiego doktora, na pewno jedne z najlepszych w polskiej literaturze historyczno-obyczajowej. Maria Dąbrowska