Dzieje Polskości Nowego Bytomia

Dzieje Polskości Nowego Bytomia - Jan S. Dworak

Nowy Bytom (do 1921 roku pol. Frydenshuta, w 1922 roku przejściowo pol. Polski Bytom, niem. Friedenshütte, dialekt śl. Frynsztad, Fryncita, Fryna) – dzielnica i centrum administracyjne miasta Ruda Śląska. W latach 1947–1958 odrębne miasto.

Tereny dzisiejszego Nowego Bytomia były na przełomie XVIII i XIX wieku porośnięte lasem, zwanym Czarnym Lasem (niem. Beuthener Schwarzwald), należącym do miasta Bytomia. W XIX wieku na terenie Czarnego Lasu zaczęły powstawać huty i kopalnie a przy nich kolonie: Friedenshütte (Frydenshuta), Eintrachthütte (Zgoda) i Schwarzwald Czarny Las. Wszystkie kolonie w Czarnym Lesie stanowiły do 1921 roku wydzieloną geograficznie część (eksklawę) miasta Bytomia (w latach 1891–1921 powiatu miejskiego Bytom). W 1922 roku, po podziale Górnego Śląska, eksklawa Czarnego Lasu została przyłączona do Polski i przekształcona w samodzielną gminę, której nadano urzędową nazwę "Nowy Bytom" w miejsce tradycyjnej Frydenshuta i przejściowej Polski Bytom. W roku 1929 odłączono od niej kolonię Zgoda (na rzecz Świętochłowic), a w roku 2006 dawną kolonię Czarny Las wraz z częścią ulicy Czarnoleśnej, tworząc nową dzielnicę Rudy Śląskiej – Czarny Las.