Dziadów część III 1925 r.

Dziadów część III 1925 r. - Józef Kallenbach

Dziadów część III w podobiźnie autografu Adama Mickiewicza 

Józef Henryk Kallenbach (ur. 24 listopada 1861 w Kamieńcu Podolskim, zm. 12 września 1929 w Krakowie) – polski historyk literatury polskiej, wydawca, profesor, rektor Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W rodzinnym Kamieńcu był częstym gościem w dworku dr. Rolle, którego opowieści o dziejach Podola zaraziły go miłością do kultury polskiej[1]. W 1880 zdał chlubnie egzamin dojrzałości w C. K. IV Gimnazjum we Lwowie[2][3]. Studiował w Warszawie, Paryżu i w Krakowie, gdzie habilitował się w zakresie literatury polskiej. W latach 1886–1889 pracował w Bibliotece Akademii Umiejętności w Krakowie[4]. Od 1885 wykładał jako profesor nadzwyczajny, następnie profesor nadzwyczajny na szwajcarskim Uniwersytecie we Fryburgu, później był profesorem historii literatury polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Wileńskiego, od 1904 Uniwersytetu Lwowskiego, od 1920 Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie był rektorem w latach 1928–1929[5]. Wykładał literaturę polską przedrozbiorową i romantyzm. W okresie lwowskim Kallenbach badał przede wszystkim twórczość Mickiewicza i Krasińskiego, zajął się też Słowackim. Jego prace dotyczące literatury staropolskiej są po dziś dzień cennym źródłem historycznym.

Był członkiem korespondentem Towarzystwa Muzeum Narodowego Polskiego w Rapperswilu od 1893 roku[6], członkiem Akademii Umiejętności od 1906, członkiem poznańskiego Towarzystwa Naukowego, członkiem czynnym warszawskiego Towarzystwa Naukowego, członkiem zamiejscowym Towarzystwa Naukowego we Lwowie. Pełnił funkcję prezesa Towarzystwa Nauczycieli Szkół Wyższych we Lwowie. W Warszawie był dyrektorem Biblioteki Ordynacji Krasińskich. Sprawował stanowisko dyrektora Muzeum i Biblioteki Czartoryskich w Krakowie. Ponadto należał do kuratorium biblioteki w Kórniku, prezesem komitetu sprowadzenia zwłok Juliusza Słowackiego do Polski.

24 kwietnia 1929 Uniwersytet Poznański przyznał mu tytuł doktora honoris causa.

Zamieszkiwał przy ulicy Łobzowskiej 4 w Krakowie. Zmarł na serce 12 września 1929 w Krakowie[7]. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie 14 września 1929 (kwatera Bb)[8]. Później szczątki przeniesiono na Cmentarz Łyczakowski we Lwowie (wobec niemożliwości powrotu do Kamieńca uważał Lwów, z którym był przez całe życie związany, za swoje miasto rodzinne). Grobowiec wykonał rzeźbiarz Witold Wincenty Rawski[9].

19 lipca 1893 we Fryburgu wziął ślub z Franciszką Stefanią Pittet (30.04.1871, Fryburg – 31.03.1956, Brwinów).