Dmowski Roman - Świat powojenny i Polska, 1931 r.

Dmowski Roman - Świat powojenny i Polska, 1931 r. - Roman Dmowski

Można powiedzieć, że myśl polityczna Dmowskiego w latach trzydziestych nie tyle grzeszyła nadmiernym pesymizmem (wszechogarniające spiski żydowsko-masońskie), co raczej nadmiernym optymizmem. Optymizmem wiodącym do błędnych wniosków. Tak jak w przypadku przytoczonych „pożytków” dla Polski płynących z faktu przejęcia władzy w Niemczech przez NSDAP (konflikt Hitlera z Żydami nie oznaczał dobrodziejstw dla Polski). Bardzo charakterystyczne pod tym względem są poglądy Dmowskiego zawarte w jego książce „Świat powojenny i Polska” (1931). Nie brak w niej trafnych prognoz, jak na przykład wskazania Chin, jako drugiej obok Japonii, dalekowschodniej potęgi, która będzie wpływać na gospodarkę i politykę światową. Znajdują się jednak i takie - zwłaszcza w odniesieniu do naszego otoczenia geopolitycznego - które rzeczywistość parę lat później boleśnie zweryfikuje. Tak stało się w odniesieniu do perspektywy antypolskiego zbliżenia sowiecko-niemieckiego. W 1931 roku Dmowski zdecydowanie wykluczał taką ewentualność: „Jednakże zdaje się, że gdy chodzi o Rosję i Niemcy, od współpracy pokojowej do wojennej jest dziś duża odległość. (…) Rosja dzisiejsza ma cały szereg terytoriów, które musi obronić, jak naftowy okręg zakaukaski lub bawełniany okręg środkowo-azjatycki, stanowiący nadto drogę do Indii lub które musi zdobyć, jak północna Mandżuria, odcinająca ją od Pacyfiku. Tereny te są dla niej stokroć ważniejsze niż wszystko, co mogłaby zagarnąć od Polski. Dodać trzeba, że ziemie zabrane Polsce, dając względnie małe korzyści, przysporzyły by Sowietom kłopotów wewnętrznych, których i tak mają za wiele”.