Diana Powieść

Diana Powieść - Jerzy R. Krzyżanowski

Jerzy Roman Krzyżanowski ps. „Szpic” (ur. 10 grudnia 1922 w Lublinie, zm. 7 października 2017 w Columbus) – literaturoznawca, pisarz, publicysta. Urodził się jako syn Juliana Krzyżanowskiego i Emilii Roszkowskiej z domu Sobieszczańskiej. Uczęszczał do Gimnazjum im. Stefana Batorego w Lublinie. Przed 1939 związany z ZHP. Po wybuchu II wojny światowej brał udział w obronie Lublina. Był członkiem konspiracyjnego zastępu „Rysie” Jerzego Najmoły, a od roku 1942 Szarych Szeregów. Brał udział w wielu akcjach organizowanych przez oddział Szarugi Aleksandra Sarkisowa (specjalny oddział lotny Armii Krajowej oddelegowany do odbioru zrzutów lotniczych z Zachodu (m.in. w Akcji Most pod Bełżycami). Wkrótce po przejściu oddziału do Ludowego Wojska Polskiego, w listopadzie 1944, został aresztowany i umieszczony w obozie w Skrobowie koło Lubartowa, później deportowany do Rosji. Przebywał w obozach w Riazaniu i Stalinogorsku.

Po powrocie do Polski w 1947 studiował polonistykę na Uniwersytecie Warszawskim. W latach 1947–1959 pracował w instytucjach wydawniczych, m.in. w Państwowym Wydawnictwie Naukowym, gdzie był jednym z pierwszych pracowników Redakcji Encyklopedii PWN. W 1959, po ukończeniu studiów, wyjechał do USA, jako lektor języka polskiego na University of California w Berkeley. W 1965 otrzymał tytuł doktora filozofii (temat: literatura porównawcza) w University of Michigan z najwyższym wyróżnieniem Stowarzyszenia Honorowego Phi Beta Kappa. Wykładał literaturę polską kolejno w Michigan, Kolorado, Kansas, Ohio. Czynnie działał w kręgach polonijnych (Stowarzyszenie Rozwoju Studiów Polskich, Polski Instytut Naukowy). Mieszkał w Columbus, w stanie Ohio. Zmarł 7 października 2017 w swoim domu tamże.

Był autorem wielu opracowań dotyczących literatury i historii Polski. Publikował w paryskiej Kulturze, londyńskich Wiadomościach, Zeszytach Historycznych. Ostatnio jego książki ukazują się nakładem lubelskiego wydawnictwa Norbertinum.