Czerwone i czarne

Czerwone i czarne - Henri Beyle

Tom 1. s. 313 Tom 2. s. 398 Czerwone i czarne - najbardziej znana powieść autorstwa Stendhala. Wydana pierwszy raz w 1831 r. we Francji. Z powodu zawartych w powieści treści krytycznych wobec Kościoła w 1864 r. umieszczona na indeksie ksiąg zakazanych. Przedstawia ona dzieje ubogiego chłopca - Juliana Sorela, który próbuje się odnaleźć w rzeczywistości francuskiej Restauracji. Głównym przesłaniem autora było najpełniejsze ukazanie francuskiego społeczeństwa doby ponapoleońskiej - wyrachowania, próby ograniczenia młodych plebejuszy i narzucenia im na powrót feudalnego jarzma. Stworzył on odpowiadającą temu celowi koncepcję powieści - zwierciadła, które będzie odbijało "to lazur nieba, to błoto przydrożnej kałuży". Julian walczy więc ze społeczeństwem jego własną bronią - intrygą, podłością i hipokryzją. Ponosi klęskę, gdyż zdaniem autora, napoleoński posiew jeszcze nie wzeszedł w jego ojczyźnie. Od pesymistycznego przesłania Czerwonego i czarnego odejdzie Stendhal w innej swej wielkiej powieści Pustelnia parmeńska, w której Fabrycy – główny bohater bliźniaczo podobny do Juliana – odniesie sukces, mając tę przewagę, iż żyjąc we Włoszech nie napotkał takiego ogromu pogardy i zniewagi.