Cywilizacje bez okien

Cywilizacje bez okien - Joachim Diec

Nasilające się protesty przeciwników globalizacji, terroryzm islamskich fundamentalistów czy sprzeciw Cerkwi prawosławnej wobec ekspansji katolicyzmu w Rosji zdają się potwierdzać tezę Huntingtona, że świat współczesny to przestrzeń zderzenia różnych cywilizacji, w których ludzie stanowią kulturowo zdeterminowane jednostki. Koncepcja świata jako zbioru duchowo nieprzenikalnych kręgów nie jest jednak wykwitem końca XX stulecia, lecz posiada długa historię. Niniejsza książka przedstawia najważniejsze etapy kształtowania się tego modelu geopolitycznego. Punkt wyjścia i odniesienia dalszych analiz stanowi prezentacja poglądów rosyjskiego biologia i ekonomisty Mikołaja Danilewskiego (1822-1885), autora kontrowersyjnej idei zjednoczenia Słowian pod przewodnictwem Rosji. W dalszej kolejności przedstawione zostały teorie: Konstanego Leontjewa, Gustave'a Le Bona, Erazma Majewskiego, Oswalda Spenglera, Feliksa Konecznego, Arnolda Toynbeego, Philipa Bagbye'go, Lwa Gumilowa, Samuela Huntingtona oraz Pitrima Sorokina. Najważniejsze zadanie książki sprowadza się do rozważenia, czy półtora wieku ideowych wysiłków doprowadziła do wspólnych wniosków, a przez to do postępu naukowego w zakresie badań nad cywilizacją. Nie bez znaczenia pozostaje także pytanie o właściwy cel tworzenia teorii, który niejednokrotnie stanowiły podłoże niepokojących doktryn politycznych.