Cybernetyka społeczna

Cybernetyka społeczna - Józef Kossecki

Cybernetyka społeczna, socjocybernetyka (gr. kybernetes - "sternik; zarządca", od kybernán - "sterować; kontrolować", ang. "Social cybernetics") - nauka o procesach, celach i metodach sterowania społeczeństwem. Stosując metody matematyczne i statystyczne oraz analizę jakościową zachowań społecznych różnorakich podmiotów, "cybernetyka społeczna" dąży do określenia możliwości, warunków i skutecznych sposobów sterowania zjawiskami i procesami społecznymi. Interdyscyplinarny charakter "cybernetyki społecznej" polega na wykorzystaniu i integrowaniu dorobku cybernetyki ogólnej oraz dorobku takich nauk społecznych jak: socjologia, psychologia społeczna, politologia, prawoznawstwo, ekonomia itp. "Cybernetyka społeczna" jest związana także z teorią procesów informacyjnych w społeczeństwie, na nich bowiem opierają się w dużej mierze mechanizmy sterowania społecznego. Przez długie wieki sztuka sterowania ludźmi była domeną wtajemniczonych, którzy zazdrośnie strzegli swego monopolu. Od czasu powstania "cybernetyki społecznej" sytuacja uległa pod tym względem istotnej zmianie. Cybernetyka - jako nauka o procesach sterowania - zaczęła wyjaśniać pewne ogólne prawidłowości występujące we wszelkich procesach sterowniczych, zaś "cybernetyka społeczna" - ogólne prawa rządzące procesami sterowania społecznego. Znajomość tych praw może być bardzo pomocna tym wszystkim ludziom, którzy czynnie uczestniczą w tego rodzaju procesach. Podobnie jak wszelka wiedza naukowa, również i wiedza z zakresu "cybernetyki społecznej" może być wykorzystana do różnych celów: z jednej strony można ją wykorzystać, aby sprawniej osiągnąć pozytywne cele społeczne, a z drugiej - w celu manipulowania ludźmi, czyli sterowania nimi wbrew ich interesom. Jednakże, nawet biorąc pod uwagę tę drugą możliwość, trzeba stwierdzić, że nic chyba nie może skuteczniej zapobiec manipulowaniu ludźmi, jak znajomość ogólnych praw "cybernetyki społecznej", bowiem manipulacja ludźmi może być skuteczna tylko wówczas, gdy jej technika nie jest znana tym, którzy jej podlegają.